Gegenereerd door All in One SEO v5.0.0.1, dit is een llms.txt bestand, gebruikt door LLMs om de site te indexeren.

# Irene van der Aart

cabaretière actrice zangeres auteur jeugdtheater

## Sitemaps

- [XML Sitemap](https://irenevanderaart.nl/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website.

## Berichten

- [Uileninspectie](https://irenevanderaart.nl/2026/04/22/uileninspectie/) - Het buitenleven is in volle gang op de boerderij: er is genoeg te doen: zaaien, maaien, potten, wieden, snoeien. We oogsten veel sla uit de kas en zien onze Brandrode koeien weer gezellig buiten rondscharrelen. Ook kan Boer met zijn kerkuilenbaas op pad om kasten te inspecteren. De trekker zit onder de witte uilenpoep, dus hadden we
- [Op grote voet](https://irenevanderaart.nl/2026/04/29/op-grote-voet/) - Ik kreeg veel reacties op de column die ik schreef over mijn grote voeten en de eeuwige zoektocht naar (leuke) schoenen die passen. Meest recente mislukking: hippe sneakers maat 43 die ik online bestelde. Lang genoeg maar te smal. Ik leef niet alleen op grote, maar ook brede voet. Het advies dat ik van meerdere lezers
- [Dag van de arbeid](https://irenevanderaart.nl/2026/05/05/dag-van-de-arbeid/) - Boer en ik maakten een tripje naar Trier. We bezochten op 1 mei het geboortehuis van Karl Marx, strijder voor arbeidersrechten. In Duitsland is 1 mei, net als in veel landen, een officiële nationale feestdag. Winkels en bedrijven zijn gesloten. Vakbonden wereldwijd organiseren herdenkingen, evenementen en demonstraties. De dag van de Arbeid heeft zijn oorsprong
- [Boeren in Zweden](https://irenevanderaart.nl/2026/06/20/boeren-in-zweden/) - Ik begeleid een agrarische reis door Zweden en Denemarken. We bezoeken boerenbedrijven, zoals een Nederlandse tomatenkweker in Zweden en een melkveehouder met Achterhoeks roots in Denemarken. Steeds meer Nederlandse boeren emigreren naar deze landen. Redenen: gebrek aan waardering hier, veel lagere grondprijzen, ruimte, minder regels en meer duidelijkheid in beleid. In Denemarken weten boeren nu al waar
- [Themarit](https://irenevanderaart.nl/2026/06/30/themarit/) - Het is afgekoeld, maar de hitte komt er weer aan. Geradicaliseerde actievoerders (die overal opduiken) zullen zich vast weer aansluiten bij de geplande boerenprotesten. Om brand te stichten of met vuurwerk te gooien. Na eerdere escalaties bleek een groot deel van de gearresteerden geen agrarische achtergrond te hebben. . Boer is blij dat hij geen onderwerp
- [Koningsdag](https://irenevanderaart.nl/2026/03/25/koningsdag-2/) - Ik speelde vorige week jeugdvoorstellingen in Friesland. Onze opdrachtgever, bibliotheek Noord-Fryslân, regelde twee hotelovernachtingen in Dokkum.De weg naar de binnenstad was uitdagend: overal werkzaamheden en afgesloten wegen. Ook wordt het stadje flink vergroend. Ik was vergeten dat de koninklijke familie Keningsdei viert in Dokkum. Bij de keuze voor zijn verjaardagsfeest, letten de koning en
- [Groene Bubbel](https://irenevanderaart.nl/2026/07/21/groene-bubbel/) - Na twee weken werken in een Frans bos is het thuis wennen. Ik gebruikte mijn telefoon nauwelijks, net als de meeste medewerkers en deelnemers. Ook de jeugd was te druk met creatieve dingen. Een verademing: echt contact. Zonder rotnieuws de hele dag door. Ik mis het goede oude komkommernieuws. In de jaren 70 doken elke zomer
- [Kersenboom](https://irenevanderaart.nl/2026/06/16/kersenboom-3/) - Elk jaar verheugen we ons op kersen uit eigen boom. En leveren we mens- tot- vogelgevechten. Boers opa probeerde met blikken aan touwen vogels te verjagen. Hij zette de wekker om 5 uur en trok vanuit bed aan de touwen. Vogels zijn harstikke leuk maar behoorlijk opdringerig. Het zijn geen types die denken: “Ach, we laten de laaghangende
- [La Bella Italia](https://irenevanderaart.nl/2026/05/19/la-bella-italia/) - Ik schrijf dit op een berg in Italië waar mijn broer en vrouw (weer) een huis kochten. Ze kwamen drie jaar geleden terug naar Nederland na de zoveelste hittegolf. Voor veel mensen is klimaatverandering een verzinsel van wetenschappers en politici, maar zij ondervonden het aan den lijve. Voor die tijd woonden ze in New York. Ze
- [Matthaus Passion](https://irenevanderaart.nl/2026/03/31/matthaus-passion-2/) - We luisterden zaterdag voor de twaalfde keer naar de Matthäus Passion in Lochem. De eerste jaren gingen we met mijn moeder en tante. Die plakten er een weekend Achterhoek aan vast. Bridgen, eten, dineren in Ruurlo en door naar de Gudulakerk. Tradities veranderen, al was het maar omdat mijn moeder er niet meer is. Nu
- [Koekoek](https://irenevanderaart.nl/2026/05/09/koekoek/) - Voor Boer begint het voorjaar pas echt als hij de koekoek hoort. Dus gaan we dus op zoek, vooral op broeierige dagen in een waterrijke omgeving. Vrienden geven door waar zij de vogel hoorden en sturen audio-opnames door. Zo hoorden we de koekoek al een paar keer. Boer krijgt er geen genoeg van: we blíjven het beest zoeken. Hij
- [Willem van Oranje](https://irenevanderaart.nl/2026/06/02/willem-van-oranje/) - Zondag nam ik Boer voor zijn 65e verjaardag mee naar Willem van Oranje, de musical in Delft. Net als bij de indrukwekkende theaterproductie Soldaat van Oranje zaten we in een draaiende tribune die langs wisselende locaties beweegt. De combinatie tussen film en theater levert indrukwekkende beelden op. Met als visuele hoogtepunten: de vormgeving, kostuums, de grootse
- [Onderbroekenlol](https://irenevanderaart.nl/2026/02/03/onderbroekenlol/) - Ik schreef eerder dat ik me had voorgenomen om geen tijd meer te verspillen aan lang nadenken over taal. Dat is mislukt. Ik zag een pak sinaasappelsap staan waarop stond professioneel en was verloren. (bestaan er ook amateursinaasappels?) Ik zag die vruchten al in net maatpak bij een sollicitatiegesprek zitten. Een ander plan was om niet meer
- [Olympische spelen](https://irenevanderaart.nl/2026/02/24/olympische-spelen/) - Het afkicken van de warme temperaturen in Egypte ging goed dankzij de Olympische Spelen. Het is de perfecte afleiding van miezerige dagen. In plaats van zelf naar de sportschool te gaan kijken hoe anderen zich inspannen.Vooral Biatlon hield me nogal bezig: atleten leggen een langlaufparcours af met een geweer op de rug en schieten tussendoor
- [Boeren in Egypte](https://irenevanderaart.nl/2026/02/10/boeren-in-egypte/) - Ik ben met een groep agrariërs in Egypte. We bezoeken piramides en tempels, varen over de Nijl richting de Aswandam. Maar de boerenbedrijven in de vruchtbare Nijldelta die we bezoeken, zijn de reden waarom agrariërs specifiek kozen voor deze Egyptereis. We bezoeken een grote aardappelenboerderij, een melkveebedrijf met 12.000 koeien (waarvan er 7.000 gemolken worden) en
- [Taalobsessie](https://irenevanderaart.nl/2026/01/20/taalobsessie/) - Een goed voornemen voor 2026 is om me niet te laten afleiden door taal. Zodat ik tijd overhoud voor nuttige zaken als het huishouden. Een selectie uit tijdrovende gedachten in 2025. Januari: Ik las dat het paard van Harrie Smolders, Uricas van de kattenvennen, was verkocht. Die naam. Ik zag Harrie overleggen met zijn
- [Egypte](https://irenevanderaart.nl/2026/02/18/egypte/) - Ik maakte met boeren een boeiende reis door Egypte. Het blijft fascinerend: zet agrariërs samen en het is een hechte groep. Zoals een tuinder zei: “Wij begrijpen elkaar. En ons oudste echtpaar: “(ooit melkveehouders in Canada) We wonen weer in Friesland vanwege de kinderen maar het valt vies tegen. In Canada keken ze tegen ons
- [la douce France](https://irenevanderaart.nl/2026/01/27/la-douce-france/) - Omdat onze reis naar Zuid-Afrika niet doorging vanwege de problemen op Schiphol, zochten we een andere vakantiebestemming. We waren klaar met luchthavens, dus gingen we met de trein naar Parijs om de gerenoveerde Notre-Dame te zien na de brand in 2019. In januari durfde ik dit aan. Ik schrok de laatste keer zo van de toeristenmassa’s, dat
- [Gestrand op Schiphol](https://irenevanderaart.nl/2026/01/13/gestrand-op-schiphol/) - Kent u die mop over het echtpaar dat op reis ging naar Zuid-Afrika? Nou, ze gingen niet. Dinsdag reden Boer en ik naar mijn Amsterdamse woning omdat we woensdagochtend vroeg op Schiphol moesten zijn. ’s Avonds zagen we dat de vlucht was geannuleerd en zagen we beelden van gestrande reizigers die klaagden over slechte communicatie. Kastje
- [Gelukkig nieuw jaar](https://irenevanderaart.nl/2026/01/06/gelukkig-nieuw-jaar/) - Veel landgenoten gedroegen zich nog erger dan ik verwachtte tijdens de jaarwisseling. Uiteraard gaat online agressie ook door. Ik citeer: “Die asielzoekers moeten ze hard aanpakken en terugsturen.” Mooie traditie: anderen de schuld geven. Dat doen mijn roomblanke kinderen niet. Vuurwerkgeweld en hulpverleners aanvallen is een typisch Nederlands fenomeen. Alleen in ons land kun je politieagenten uitschelden,
- [Amsterdams Kerstkoor](https://irenevanderaart.nl/2025/12/16/amsterdams-kerstkoor/) - Toen ik Boer ontmoette, wist ik niet hoe mijn leven zou veranderen. Ik woonde prima in Amsterdam met familie en vrienden in de buurt. Voor werk reisde ik door het land, maar het meeste speelde zich af in het westen. We konden alleen een relatie opbouwen als ik zijn kant op zou bewegen, naar de Achterhoek. Koeien melken
- [Chat GPT](https://irenevanderaart.nl/2025/08/25/chat-gpt/) - Ik ben geen voorloper als het om vernieuwingen gaat. Laatst vroeg mijn nichtje ‘zet je nou nog steeds filterkoffie?’ De rest van de familie heeft een cappuccinoapparaat of iets met cupjes. Ik luister naar cd’s: de rest van de familie roept ‘Hey Google, volume op tien’, krijgt meldingen via de telefoon dat er thuis iemand is
- [Optocht](https://irenevanderaart.nl/2025/08/18/optocht/) - Het Varsseveldse volksfeest is weer voorbij. Dankzij het perfecte weer zwierden we dagen door het dorp. Op donderdagavond keken we traditiegetrouw naar de optocht. Uiteraard bewonderden we ook ‘onze’ wagen. De bouwploeg van basisschool de Meeander maakte voor de derde keer een wagen in onze stal. De ambitieuze bouwers sleepten de afgelopen twee jaar de jury;- en publieksprijs
- [Valk met zender](https://irenevanderaart.nl/2025/09/30/valk-met-zender/) - Boer is vrijwilliger bij een uilenwerkgroep. Ze ringen uilen en af en toe torenvalken. Zijn baas werd benaderd voor een Europees torenvalkonderzoeksproject, omdat hij weet waar de kasten hangen in de Achterhoek. In Nederland was de torenvalk lange tijd de talrijkste broedende roofvogel. Maar die plek is ingenomen door de buizerd. We zien ook steeds
- [Renure](https://irenevanderaart.nl/2025/09/23/mest/) - Er is een lichtpunt in boerenland. Na jarenlange lobby van Nederlandse kabinetten en landbouwministers stemde de EU in met het toestaan van Renure: boeren mogen dierlijke mest omzetten naar een kunstmestvervanger. Een van de laatste dingen die Rutte deed als premier: een brief schrijven naar de Europese Commissie: ‘Renure is een duidelijke win-winsituatie voor boeren, het klimaat
- [Vrijwiliigers](https://irenevanderaart.nl/2025/11/18/vrijwiliigers/) - We vinden het gemakkelijk om commentaar te geven. Maar wat is het eigenlijk bijzonder dat mensen zich vrijwillig inzetten voor een ander, denkt Irene van der Aart bij haar bezoek aan een inloophuis voor patiënten en hun naasten. Ik praatte vorige week het 12,5 jarig jubileum van Het Oude IJssel Huis in Doetinchem aan elkaar. Uit
- [Boeren vergrijzen](https://irenevanderaart.nl/2025/11/04/boeren-vergrijzen/) - Ik reed met Boer rond in Zeeland. Overal zagen we grote percelen met suikerbieten, kolen en uien: de vruchtbare kleigrond is ideaal voor akkerbouw. Boer wees: „Kijk een bietenrooier en een 6-schaar ploeg”, en: „Die boer zaait wintertarwe.” Ik werd getest op basiskennis: „Welk merk trekker is dat?” Met ‘een groene met vier wielen’ nam hij
- [Sexy premier](https://irenevanderaart.nl/2025/10/14/sexy-premier/) - Na drie weken door ons land reizen voor de kinderboekenweektournee is de conclusie: reizen kost nog meer tijd dan vorig jaar. Ik vertrok eens om 05.30 uur uit de Achterhoek omdat ik om 08.30 uur op een Rotterdamse school moest zijn. Ik was er om 09.00 uur. Rennend geluidsapparatuur en decor opbouwen is geen aanrader.
- [Kinderboekenweek](https://irenevanderaart.nl/2025/10/07/kinderboekenweek/) - Ik reis met mijn jeugdtheatergroep door het land vanwege de Kinderboekenweek. We spelen op scholen en in bibliotheken. Godzijdank is de kaalslag onder bibliotheken voorbij: overheden kregen door dat bezuinigen en sluiting van filialen geen goed idee was. Bibliotheken bloeien weer en hebben meer leden, uitleningen en bezoekers dan jaren het geval was. Wel is de
- [Nederland waterland](https://irenevanderaart.nl/2025/09/16/nederland-waterland/) - Ik begeleidde een groep Engelse Agrariërs door ons land. Als je met buitenlandse boeren door Nederland reist, weet je dat er vragen komen ove polders. We bezochten de bloemenveiling in Aalsmeer (Haarlemmermeerpolder), een melkveebedrijf in de Beemster(polder) en reden rond in Flevoland (de grootste polders ter wereld) met zeer vruchtbare landbouwgrond. De uitspraak van de Franse filosoof
- [Platvoet](https://irenevanderaart.nl/2025/09/11/platvoet/) - De ouderdom komt met gebreken. Pijntje hier, pijntje daar. Alles gaat hangen behalve je tandvlees: dat trekt op. Wat ik niet wist: weefsels van voeten verliezen elasticiteit, waardoor de voetboog doorzakt en de voet breder wordt. Het was me al opgevallen dat mijn voeten niet meer in maat 42 pasten. Gelukkig is het tegenwoordig iets makkelijker om
- [Stad en platteland](https://irenevanderaart.nl/2025/10/21/stad-en-platteland/) - We gaan twee keer per jaar met de Achterhoekse vriendengroep op stap. Het oorspronkelijke plan was: reizen per trein naar Duitsland om industrieel erfgoed te bekijken in het Ruhrgebied. Veel voormalige mijnen, staalfabrieken en textielfabrieken zijn omgevormd tot parken, musea en culturele centra, zoals de Zeche Zollverein in Essen en het Landschapspark Duisburg. Wat bereisbaar is
- [Troost](https://irenevanderaart.nl/2025/12/30/troost/) - Ik schreef dit jaar, vol mondiale conflicten, nieuwe liedjes en sloot me aan bij een kerstkoor. Hoe onveiliger het leven is, hoe meer troost ik zoek in muziek. We zwaaiden een van onze zangers uit die met kerst bij zijn familie in Kyiv wilde zijn. Hij woont al lang in Nederland. Sinds de oorlog uitbrak, is
- [Isoleren maar](https://irenevanderaart.nl/2025/12/23/isoleren-maar/) - De koeien staan in de stal. Er is een koude periode in aantocht en als het gras, hooi en het water in de drinkbak bevriest, is het tijd om naar binnen te gaan. Onze Brandrode koeien liepen langer buiten dan andere jaren: 2025 is een uitzonderlijk droog jaar. Als het veel regent, lopen koeien het gras
- [Graanoogst](https://irenevanderaart.nl/2025/08/11/graanoogst/) - Boeren en loonwerkers zijn druk met de graanoogst. Sinds de oorlog in Oekraïne wordt er meer graan verbouwd in ons land: de loonwerker in de buurt schafte zelfs een extra combine aan om alle granen te kunnen dorsen. Ook Boer verbouwt sinds vorig jaar granen voor een boerenbedrijf in de buurt. Sinds 2023 zijn boeren verplicht om
- [Mais](https://irenevanderaart.nl/2025/09/03/mais/) - De maïs is eraf. De buurt kan weer van zich afkijken. Dassen vonden het ook de hoogste tijd en besloten een pootje te helpen. Ze trokken vele maisplanten naar de grond: dassen zijn dol op zoete maiskolven. Boer verbouwt sinds de koeien weg zijn gewassen voor melkveehouders in de buurt en gunt hen goede oogsten. We doen
- [Stemmen](https://irenevanderaart.nl/2025/10/28/stemmen/) - Ik was vrijdag sidekick bij Omroep Gelderland in het programma “de Week van Gelderland. De uitzending stond in het teken van de verkiezingen. In het voorgesprek hoorde ik dat ik de vraag zou krijgen: “Hoe bepaal je op welke partij je stemt?’’ Goede vraag. De basis is: polariserende populistische partijen op rechts en links passen niet bij mij. Ik
- [De Slimste Mens](https://irenevanderaart.nl/2025/11/11/de-slimste-mens/) - Ik was vrijdag bij de opnames voor het nieuwe seizoen van de slimste mens om mijn vriendin Paulien Cornelisse aan het werk te zien als jurylid. Ik ben uiteraard apetrots op haar. We hadden 25 jaar geleden nooit kunnen bedenken dat haar carrière zo’n vlucht zou nemen. We vormden toen het matig succesvolle cabaretduo ROTS.
- [Docu over de Achterhoek](https://irenevanderaart.nl/2025/11/25/docu-over-de-achterhoek/) - Boer en ik zagen de documentaire Bespiegelingen over de Achterhoek. Achterhoekers zijn trots op hun streek: de film trok al meer dan 15.000 mensen en is overal uitverkocht. De film gaat over het verleden, heden en toekomst van de Achterhoek. Uiteraard wordt er aandacht aan naoberschap, al lijkt mij dat niet uniek aan deze streek. Ik treed
- [Vrede op aarde](https://irenevanderaart.nl/2025/12/09/vrede-op-aarde/) - Ik ben bezig met een serie kerstconcerten in Amsterdam. We zingen op allerlei plekken in de stad, van ziekenhuizen tot bibliotheken. Zaterdag zongen we, in opdracht van winkeliers, buiten, in mijn favoriete stadsdeel de Pijp, rondom de Albert Cuypmarkt waar ik als student aan het eind van de dag vaak vis kocht voor de helft van de
- [Suriname onafhankelijk](https://irenevanderaart.nl/2025/12/02/suriname-onafhankelijk/) - Ons koningspaar is op staatsbezoek in Suriname om stil te staan bij 50 jaar onafhankelijkheid. Boer en ik reisden in 2019 door Suriname. Ik ga ervanuit dat Willem en Maxima net zo overdonderd zullen zijn als wij door de prachtige natuur, magische rivieren, plantages en levenslustige bevolking. De vervallen gebouwen in Paramaribo en slechte wegen zullen
- [Zwarte Cross](https://irenevanderaart.nl/2025/07/17/zwarte-cross/) - Ik was vrijdag op de Zwarte Cross. Ik ga niet meer in het weekend en steeds vroeger op de dag omdat het dan nog rustig is. Ik loop meteen door naar de theaterweide, waar je straattheateracts kunt bewonderen en voorstellingen kunt zien. Zittend ook nog! Boer fietst later op de dag met vrienden naar het festival
- [Charmebubbel](https://irenevanderaart.nl/2025/08/04/charmebubbel/) - Ik ben terug uit mijn creatieve bubbel. Ik geef al twintig jaar theaterworkshops aan Nederlanders op expressielandgoed Charme in Frankrijk. Geen nieuws gevolgd. Niets. Geen idee. We proberen met z’n allen de slang uit het paradijs te houden. Het is een vorm van escapisme: ik weet het. Deelnemers en medewerkers leven er het hele jaar naartoe om zich
- [WAARHEEN LEIDT DE WEG](https://irenevanderaart.nl/2010/04/10/waarheen-leidt-de-weg/) - Het nadeel van wonen in Amsterdam en bij Boer in de Achterhoek is het mezelf verplaatsen. Voor mijn werk moet ik via Hoogezand-Schubbekutteveen naar Aarswoude en dan mag het duidelijk zijn dat ik voornamelijk onderweg ben. Als ik aan mijn filetax zit kies ik voor de trein en als die te vaak stilstaat in een
- [Mooi Amsterdam](https://irenevanderaart.nl/2020/05/19/mooi-amsterdam/) - Mijn laatste optreden was op 11 maart, voor ouderen. Ik was net begonnen aan een tourneetje voor een zorggroep. Eén bewoner staarde naar de grond; tot hij begon mee te zingen. Na afloop zei de begeleidster: ‘Het was de eerste keer dat die meneer oogcontact maakte. De andere huizen zullen blij zijn dat je komt!’
- [Murphy](https://irenevanderaart.nl/2018/01/31/murphy/) - Een bericht op Facebook van een melkveehouder in de Achterhoek lokte onlangs veel reacties uit: het werd meer dan 18.000 keer gedeeld. De boerenfamilie ziet zich gedwongen te stoppen en de koeien weg te doen. Na jaren tobben is de kogel door de kerk. Het spek op de botten is op na meerdere financiële rampjaren.
- [LEVEND ERFGOED](https://irenevanderaart.nl/2025/05/19/levend-erfgoed/) - Ik praatte een netwerkdag Levend Erfgoed aan elkaar, gefaciliteerd door de Rijksdienst Cultureel Erfgoed. Er zijn zoveel zeldzame, oud-Hollandse kippen; schapen; en fruitbomenclubs dat er behoefte is aan samenwerking. Voor overheden is het efficiënter als er gesproken wordt met een stem. Ik nam een oude melkbus mee die Boers ouders aan de weg zetten toen tankwagens
- [Boer zoekt Vrouw](https://irenevanderaart.nl/2025/05/27/boer-zoekt-vrouw-3/) - Ik kreeg felicitaties van LinkedIn: “Gefeliciteerd met je 17-jarige jubileum voor de Gelderlander.” In 2008 schreef ik een brief naar deze krant met de titel: Henk doe het niet. Ik zag het mislopen tussen Boer zoekt Vrouw bollenboer Henk en de stadse vrouwen die hij uitkoos voor zijn logeerpartijtje. Hij bestelde Chinees. De dames staken kaarsjes aan en
- [HIGH TECH](https://irenevanderaart.nl/2025/06/10/high-tech/) - Ik leidde een groep Zweedse boeren rond in Nederland, voornamelijk koolzaadverbouwers. In de bus legde ik ons land uit. 18 miljoen mensen, 400 miljoen landbouwhuisdieren, 5 miljoen honden en katten. In een land elf keer kleiner dan Zweden, waar 10,5 miljoen mensen wonen. Klimaatverandering en de stijgende zeespiegel maken Nederland kwetsbaar omdat 26% onder zeeniveau ligt. Onze bedrijven en
- [Alle mensen werden Bruder](https://irenevanderaart.nl/2025/03/25/alle-mensen-werden-bruder/) - Mijn weekend zat vol informatie en gedachten over oorlog, vrede en vrijheid. Zaterdag was ik in het Achterhoekse Lievelde, waar het landelijk Congres van het Nationaal Comité 4 en 5 mei plaatsvond. Aan bod kwamen thema's als diversiteit bij herdenkingen (voor veel mensen is de capitulatie van Japan, 15 augustus 1945 een belangrijkere datum dan 5 mei),
- [Moederdag](https://irenevanderaart.nl/2025/05/13/moederdag-2/) - Op Moederdag kocht ik kaartjes voor De Moedermonologen. Deze theatervoorstelling gaat over taboes en scherpe randjes van het ouderschap. Bijvoorbeeld dat je van je kind houdt, maar niet van moeder zijn. Of dat je had gehoopt dat je kind anders was. Op Instagram staan genoeg foto’s van zwangere vrouwen in zwierige jurken met paardenbloemen in het
- [HERDENKEN](https://irenevanderaart.nl/2025/05/06/herdenken/) - Ik zong op 3 mei mijn Ode aan de Vrijheid met mannenkoren op de dag dat mijn vader (overleden in 1999) 90 jaar zou zijn geworden. Ik groeide op in Haarlem en wij kinderen wilden altijd naar het strand. In de jaren 70 kwamen er steeds meer Duitsers naar Zandvoort. Reden voor mijn vader om
- [Koningsdag](https://irenevanderaart.nl/2025/04/29/koningsdag/) - Het was de eerste keer sinds ik verkering heb met Boer (2003) dat ik Koningsdag in de Achterhoek vierde. Al die jaren was ik aan het zingen met mijn orkest in Amsterdam. Optreden met gelijkgestemden, kijken hoe andere mensen dansen op jouw muziek en tussendoor kletsen met vrienden die langskomen: iets feestelijker ken ik niet. In een Amsterdamse
- [Herdenking WO II](https://irenevanderaart.nl/2024/09/24/4699/) - Afgelopen weekend is operatie Market Garden op veel plekken herdacht. Oorlogsherdenkingen lopen door in 2025. Het leeft sterker dan ooit, want na tachtig jaar vrede is onze vrijheid echt niet meer vanzelfsprekend. En wellicht ook omdat 75 jaar vrijheid grotendeels in de soep liep door de pandemie. Ik was begin 2020 druk met een opdracht uit
- [Grafmonument](https://irenevanderaart.nl/2024/09/17/grafmonument/) - Daarmee bedoelde ze Bergen op Zoom. Mijn opa was doodgraver en het gezin woonde in het bos naast het kerkhof. Toen ze ouder werd, haalde ik moeder en haar zus wel eens op om het kerkhof te bezoeken. De dames stonden met hun armen te zwaaien en te wijzen: ‘Hier moest pa snel een graf
- [Files](https://irenevanderaart.nl/2024/10/15/files/) - De afgelopen weken was ik op pad om jeugdvoorstellingen te spelen in het kader van de Kinderboekenweek. Met het thema ‘Lekker eigenwijs’ konden we uitstekend uit de voeten. Laat het bedenken van eigenwijze ideeën maar over aan kids en acteurs. Hoe makkelijk spelen ons ook afgaat, de randvoorwaarden om op te treden wegen steeds zwaarder. Sterker
- [Stalopslag](https://irenevanderaart.nl/2024/10/01/stalopslag/) - Zaterdag zwaaiden we de schildpadden uit die de wagenbouwers voor de kermisoptocht maakten in de stal. Ze krijgen een nieuw leven in Holten bij een carnavalsvereniging. Ik ben blij dat ze een tweede leven krijgen en carnaval gaan vieren: de bouwers waren er het hele jaar druk mee. Boer is populair sinds de melkkoeien weg
- [Koeien vangen](https://irenevanderaart.nl/2024/10/08/koeien-vangen/) - Sinds het melkvee weg is, ren ik nog zelden achter koeien aan. Zaterdag moesten we weer eens ouderwets sprintjes trekken om onze Brandrode hobbykoe Vera te vangen. Toen ze in de veekar stond, zette Boer haar vast tot de sperma-inseminator arriveerde. Nadat we deze koeien kochten, bestelde Boer vijf rietjes sperma zodat er Brandrood nageslacht
- [80-jaar vrijheid](https://irenevanderaart.nl/2024/10/22/80-jaar-vrijheid/) - Ik kreeg de mooie opdracht een Ode aan de Vrijheid te schrijven in het kader van het Regioprogramma Vrijheid van samenwerkende gemeenten in de Achterhoek, Liemers en de Duitse grensstreek. Omdat 80 jaar Vrijheid in deze grensstreek de laatste jaren samen wordt gevierd met Duitsers, werk ik voor het lied samen met Duitse musici. Zo
- [Slag om Grolle](https://irenevanderaart.nl/2024/10/29/slag-om-grolle/) - De Slag om Grolle trok dit weekend 42.000 bezoekers: een record. Voor mij geldt niet: hoe drukker, hoe leuker. Maar het evenement is te spectaculair om van weg te blijven als geschiedenisfreak. In de binnenstad van Groenlo wordt veel aandacht besteed aan historische details in oude ambachten, muziek en spelletjes. Ik zag een bordje: huurlingen gezocht.
- [Pipo de elektrische auto](https://irenevanderaart.nl/2024/11/05/pipo-de-elektrische-auto/) - Toen Boer stopte als melkveehouder, kon hij gaan verduurzamen. Met zijn kleine veestapel was dat niet mogelijk geweest. Hij verkocht grond en van dat geld kwamen er zonnepanelen, een warmtepomp, laadpaal en een elektrische auto. In die auto werd ik al horendol van de piepjes en misselijk van het voortdurend uit zichzelf bruuske remmen. Nu heeft Boer een
- [Koeien op stal](https://irenevanderaart.nl/2024/12/10/4654/) - Zaterdag brachten we onze twee Brandrode koeien naar de stal. Als koeien doorhebben dat ze hun baasjes op leeftijd flink kunnen laten rondrennen kan dit klusje uren duren, maar alles liep op rolletjes. Waarschijnlijk werkten de dames mee omdat ze het zat zijn in de drek te lopen. Het zijn sobere dieren die weinig nodig hebben. Als
- [Workaholics](https://irenevanderaart.nl/2024/11/12/workaholics/) - Toen ik Boer net kende, vroeg hij als ik moest werken: ‘Hoe laat ben je thuis?’ Ik zei dan: ‘Als het klaar is’, of ‘Afhankelijk van uitloop en files, tussen 18 en 21 uur’. Daar is hij mee gestopt. Hij weet inmiddels hoe mijn werkende leven in elkaar zit. Als je in een maakproces zit
- [Hooligans](https://irenevanderaart.nl/2024/11/19/hooligans/) - We keken als Ajaxfans de wedstrijd tegen Maccabi met vrienden op de boerderij. ,,Ik hoop dat mijn huis er morgen nog staat, dat wordt oorlog”, zei ik cynisch. In deze gepolariseerde wereld leek het me logisch dat er heftige rellen zouden losbarsten. En dan heeft de harde kern van Maccabi ook nog eens een zeer slechte
- [Tumorhumor](https://irenevanderaart.nl/2025/01/14/4561/) - Ik neem me elk jaar voor om vrijwilligerswerk te doen. Ik heb het goed en kan wel eens wat terug kan doen voor de maatschappij, behalve belasting betalen. Het komt er nooit van want ik zou een onbetrouwbare vrijwilliger zijn: een die afzegt omdat er betaald werk tussendoor komt. Of niet in de buurt ben.
- [Columnfan](https://irenevanderaart.nl/2025/04/01/4662/) - Via via hoorde ik dat iemand een map met columns van mijn hand had afgegeven bij het Euregionaal Historisch Documentatie Centrum (EHDC) in Aalten. En dat ik de map kon ophalen als ik interesse had. Ik snapte er niets van. Wie zou mijn columns nou verzamelen en ze hebben afgegeven? Ik ging naar het EHDC en
- [Horecava](https://irenevanderaart.nl/2025/01/21/horecava/) - Mijn collega en ik werkten op de Horecavakbeurs in de RAI, in dienst van een oer-Hollandse snackproducent. Tijgerprintje, nepleren rok, met goud behangen, getoupeerd haar. Dat werk. Met een vet Amsterdams accent word je een stuk brutaler, dus ouwehoerden we met iedereen die voorbijkwam. Als uitgehongerde wolven stortten sommigen zich ’s ochtends al op de kroketten, op
- [Agrarische reizen](https://irenevanderaart.nl/2025/02/11/agrarische-reizen/) - Vrijdag vertrek ik naar Marokko, waar we onder andere Nederlandse boeren bezoeken. In 2015 zag ik in Boers vakblad een advertentie van Agroreizen: reizen vol boerenbedrijfsbezoeken. Je zou denken dat je eens niet over werk wilt praten als je op reis gaat, maar dan kent u de boer nog niet. Ook al heeft mijn boer
- [Ode aan de Vrijheid](https://irenevanderaart.nl/2025/04/08/4634/) - Ik ben begonnen met mijn Ode aan de Vrijheid tourtje, Ik haak de komende weken aan bij tien herdenkings/bevrijdingsconcerten, voornamelijk in de Achterhoek. Op vijf mei zing ik met drie concerten mee en moet ik mezelf snel verplaatsen tussen Doetinchem, Dinxperlo enWinterswijk. Ik ben uiteraard heel gewoon gebleven, maar ik droom er stiekem van dat ik
- [Zinloos optimisme](https://irenevanderaart.nl/2025/03/18/zinloos-optimisme/) - Ik speelde zaterdag mijn voorstelling Aanmodderen. Door corona kon ik de tour niet afmaken en de voorstellingen werden niet ingehaald. Nu pak in de draad weer op. Er zit een stuk in over mijn pessimistische (van der) Aard. Toen ik de voorstelling maakte, zocht ik uit dat onderzoeken uitwezen dat 85 procent van de Nederlanders
- [Roetveegpiet](https://irenevanderaart.nl/2024/12/03/roetveegpiet/) - Ik speel in deze periode sinterklaasvoorstellingen in bibliotheken en op scholen. Kids komen verkleed als hulpsinterklaasje, als zwarte, witte, gekleurde of gestippelde piet met pofbroek, rokje of vlechtjes. Allemaal prima. Aangezien ik alle rollen zelf speel -piet, Sinterklaas en een straatkat die cadeautjes steelt-, heb ik geen tijd om me te schminken. Ik ben een
- [Astoria](https://irenevanderaart.nl/2024/12/17/astoria/) - Ik dacht dat ik de highlights in het oosten van ons land wel zo’n beetje kende. Met Boer als gids zag ik de mooiste stadjes, kastelen, buitenplaatsen en musea waar Gelderland vol van zit. Toch ontdekten we onlangs een voor ons onbekende parel in Winterswijk: Theater Astoria. In 1925 werd de zaal gebouwd als theater-, concert-
- [Waar is mijn pakje?](https://irenevanderaart.nl/2024/12/31/waar-is-mijn-pakje/) - Ik reed na kerst rond om verkeerd bezorgde brieven, kranten en pakketjes af te leveren. Ook haalde ik in Dinxperlo, 10 kilometer verderop, iets op. Ik ontving een mail: ‘Uw pakket is bezorgd’. Ik speurde stal en schuren af, maar vond niets. Gelukkig zag een aardige dame mijn naam op het pakket, googelde, vond mijn website
- [Koe en brandweer](https://irenevanderaart.nl/2025/01/27/koe-en-brandweer/) - In Westbroek zakten onlangs veertig koeien door de stalvloer. Brandweer en andere hulpverleners deden alles om de dieren zo snel mogelijk uit hun benarde situatie te redden. Met hulp van strobalen, matten en touwen konden de koeien uit de drek komen en brachten ze het er levend van af. Andere veehouders vingen de koeien op. Er wordt
- [Fietshelm](https://irenevanderaart.nl/2025/01/07/fietshelm/) - Ik las dat minister Madlener binnen tien jaar 25 procent van de Nederlanders aan de fietshelm wil hebben. Nu draagt slechts 4 procent er een. De belangrijkste redenen voor Nederlanders om geen helm te dragen zijn: vervelend om op te hebben, niet nodig want ik ben een goede fietser, lastig om altijd bij je te moeten
- [Matthaus Passion](https://irenevanderaart.nl/2025/04/15/matthaus-passion/) - We gaan al jaren met hetzelfde gezelschap naar de Matthäus Passion in Lochem. Het publiek in de kerk wordt, net als wij, steeds grijzer. Wit waren we al: ik zie er zelden iemand met een kleurtje of tintje. De musici en zangers zijn dan weer wel heel divers: onze orkesten bestaan voor een groot deel uit
- [Droomvoorjaar](https://irenevanderaart.nl/2025/04/22/droomvoorjaar/) - Het fijne voorjaar zorgt ervoor dat klusjes op het erf soepel verlopen. Boer bewerkte een akkerrand zodat hij een bloemenmengsel kan zaaien dat bijen aantrekt. We brachten onze koeien naar een weiland met vers gras. Achter koeien aanrennen in een droge wei is een stuk leuker dan in de modder rondsoppen zoals vorig jaar. Vanwege de extreme regenval
- [Corso](https://irenevanderaart.nl/2024/09/10/corso/) - Maandag maakte de jury de winnaar van de Lichtenvoordse Bloemencorso bekend: bouwgroep Boschkempers met hun wagen ´´Nachtdiertje.`` We hadden geluk dat deze wagen lang stil stond voor onze neuzen. Ogen, oren en pootjes bewogen subtiel tot het beest in slaap viel. En weer wakker werd. Je zou maar in de jury zitten: ik had geen keus
- [Winterprognose](https://irenevanderaart.nl/2024/11/25/winterprognose-2/) - Boer was er al dagen mee bezig: de winterweerprognose. Toen ik hem leerde kennen moest ik wennen aan een man die 18 x per dag over het weer praat. Inmiddels begrijp ik het, aangezien inkomen, werkplezier en humeur ervan afhankelijk zijn. Het begon in oktober vorig jaar te regenen en het bleef doorregenen tot mei van
- [Stieren](https://irenevanderaart.nl/2024/08/27/stieren/) - Onlangs overleed er een wandelaar in Limburg als gevolg van een aanval door koeien. Vleesrassen zijn minder gedomesticeerd dan melkrassen en vertonen soms wild gedrag als ze getriggerd worden, bijvoorbeeld door loslopende honden. Ik liep zondag in een natuurgebied. In de verte zag ik een kudde koeien, van die harige oerbeesten met hoorns. Ik stopte om
- [Optochtwagen](https://irenevanderaart.nl/2024/08/20/optochtwagen/) - De kermis is weer achter de rug. Ik loop er inmiddels twintig jaar rond, dus is het ook voor deze importeling dagenlang ‘Moi’ hier en ‘Moi ’ daar. Sinds in onze stal een bouwploeg aan een optochtwagen werkt, hebben we naast gezelligheid zoeken in het dorp een nieuw kermisdoel: prijzen winnen. De draak viel vorig jaar
- [Charme](https://irenevanderaart.nl/2024/08/14/charme/) - Ik ben terug op aarde na negen dagen in een creatieve bubbel geleefd te hebben. Ik geef al twintig jaar theaterworkshops op expressielandgoed Charme in Frankrijk. De meeste (Nederlandse) deelnemers en medewerkers, jong en ouder, komen jaarlijks terug. Wat ons verbindt is creativiteit als levensbehoefte. Ik leer veel van jonge collega’s. Ik kom met fysieke decorstukken
- [Boer zoekt Vrouw](https://irenevanderaart.nl/2025/03/04/boer-zoekt-vrouw-2/) - Zondag zat ik klaar voor Boer zoekt vrouw. Ik volg het op de voet, al was het maar omdat mijn cabaretprogramma begint met de vraag: ,,Volgt u Boer zoekt vrouw?” Dan licht ik, afhankelijk van het seizoen, mijn lievelingsboer eruit. Zoals boer Rob, die beloofde zijn logees een kusje te geven als ze de hommelkast in de boomgaard wisten
- [Treinclub](https://irenevanderaart.nl/2025/03/11/treinclub/)
- [Hoofd Kas en Volle grond](https://irenevanderaart.nl/2024/09/03/hoofd-kas-en-volle-grond/) - Boer is een paar dagen weg met kameraden. Als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel dacht ik nog, dan ga ik een paar dagen naar mijn Amsterdamse onderkomen. Ik moet toch optreden in het Westen. Doe ik meteen een rondje familie. Maar daar komt niets van in. Ik ben in Boers
- [Kerstpakket](https://irenevanderaart.nl/2024/12/24/kerstpakket/) - Ik keek altijd met afgunst naar mensen die een kerstpakket kregen van een baas. Dat leek me leuk aan loondienst: dat jouw werkgever je bedankt voor de inzet. Er zijn dit jaar meer pakketten dan ooit gegeven (8 miljoen) en duurder dan voorheen, vanwege de inflatiecorrectie. En het is voor werkgevers belangrijker dan ooit om personeel
- [Hoge voedselprijzen](https://irenevanderaart.nl/2025/02/25/hoge-voedselprijzen/) - Boer en ik maakten met de trekker een rondje langs zijn weilanden, waar we veel molshopen aantroffen. Hij moet gaan mollen vangen, anders kan hij de wei niet slepen. Onze koeien rekenen op lekker gras voor hun neus, niet op een hoop zand. Boer zei vrolijke dingen als ‘de specht lacht’, ‘dit perceel is mooi opgedroogd’,
- [Agrarisch Marokko](https://irenevanderaart.nl/2025/02/18/agrarisch-marokko/) - Ik ben terug van mijn Marokkoreis met de agrariërs, waaronder veel akkerbouwers en (glas)tuinders. We bezochten een plantage vol pitloze mandarijnenbomen en een coöperatie van Marokkaans telers en exporteurs, waar tomaten in kassen worden verbouwd. Marokko zette het ambitieuze agroprogramma Green Morocco 2030 op. De ontwikkeling van de tuinbouwsector gaat hard. Er wordt veel samengewerkt met
- [WASSTRAAT](https://irenevanderaart.nl/2024/07/02/wasstraat/) - Ik durf geen hippe koffiebeleveniswinkel meer in na mijn laatste bestelavontuur. Ik voelde me een besluiteloze boomer met een hopeloze kennisachterstand. “Eén Cappuccino graag,‘’ zei ik. “Wilt u small, regular of large?’’ “Doe maar regular.” “Filter roast, freshbrew of single origen?” “Iets van koffiebonen.” De keuzestress sloeg toe . “Uit Colombia, Ethiopië of Brazilië? En
- [Zomergasten](https://irenevanderaart.nl/2024/07/27/zomergasten/) - “Heb je Zomergasten gezien?” Het is soms even zoeken naar iemand die op maandag “Ja” zegt. Voor liefhebbers van het programma is het heerlijk om gast, televisiefragmenten, het studiodecor en de presentator uitgebreid door te nemen. Sommige uitzendingen blijven me altijd bij zoals die uit 2007 met oud-tafeltennisster Bettine Vrieskoop. Ze toonde een fragment van zanger Leonard
- [](https://irenevanderaart.nl/2023/10/10/4436/) - Ik ben eens per maand te gast bij Omroep Gelderland in De week van Gelderland. Onlangs was Willem Lieberwirth (de insectenman) in de studio om het eten van insecten te promoten, als vleesvervangers. Het eten van insecten schijnt gezond te zijn, aangezien ze vol eiwitten zitten. Ook hebben insectenkwekers veel minder ruimte en water nodig
- [HOEFJESDAG 2024](https://irenevanderaart.nl/2024/03/12/hoefjesdag-2024/) - Zaterdag was het eindelijk hoefjesdag voor onze twee Brandrode koeien: de feestelijke dag dat ze weer naar buiten konden. Blij renden de dames de wei in, sprongen een paar keer in de lucht, verkenden de grenzen van het weiland en begonnen te grazen. Gras genoeg. Toen de melkkoeien weg waren en we deze hobbykoeien kochten
- [VRIJHEID](https://irenevanderaart.nl/2024/05/07/vrijheid/) - Ik ging als jongeling vaak met mijn ouders naar de 4 mei herdenking op de Dam. Ze hadden de Tweede Wereldoorlog meegemaakt en dat was indrukwekkend genoeg om bij stil te staan. Een van de laatste keren dat ik op de Dam stond was de Damschreeuwer van de partij. Gelukkig stond ik achteraan omdat ik
- [SHOPPEN](https://irenevanderaart.nl/2024/03/26/shoppen/) - Ik bevond me vorige week ineens in een kledingwinkel. Tussen twee voorstellingen door moest ik tijd stukslaan in Wageningen. Na een wandeling en het beantwoorden van mails, had ik nog twee uur over. Ik besloot te gaan winkelen, terwijl ik er normaal gesproken alles aan doe om dit te vermijden.In pashokjes onder Tl-licht mijn vetrollen
- [LEZEN IS LEUK](https://irenevanderaart.nl/2024/04/23/lezen-is-leuk/) - Al jaren presenteer ik voorleeswedstrijden in het land. Vooral de provinciale finales in april zijn vrolijke feestjes in theaters. De Nationale Voorlees Wedstrijd is een leesbevorderingscampagne voor kids uit groep 7 of 8. Elk jaar doen er meer scholen mee. Op zich positief, maar de (voor)leestijd onder kinderen en jongeren blijft afnemen. We werden vaak
- [WOLVERSCHANZE](https://irenevanderaart.nl/2024/06/19/wolverschanze/) - Ooit, in de jaren 80, studeerde ik Europese studies. Ik was zo geschrokken van al die verhalen tijdens de geschiedenislessen over oorlogen op Europees grondgebied, dat ik het motto van de Europese Unie goed in mijn oren knoopte: nooit meer oorlog. “Een sterk Europa is van wezenlijk belang. Duitsland en Frankrijk slaan elkaar zo weer
- [ROOSJES VOUWEN](https://irenevanderaart.nl/2024/05/02/roosjes-vouwen/) - We hebben twee bruiloften in één week tijd in onze buurt. Dat betekent dat we aan de bak moeten met mooimaken. De eerste naasten, de hoofdburen, inventariseren de wensen van de bruidsparen. Wel of geen dennetjes met roosjes, welke kleur, hoeveel en wanneer zetten we ze waar neer. Toen ik twintig jaar geleden in de
- [VREDE](https://irenevanderaart.nl/2023/10/24/vrede/) - Toen Rutte de Israëlische vlag hees dacht ik: Oei. Olie op het vuur, zout in wonden, polarisatie. Ik zou alleen nog maar met witte vlaggen zwaaien. Of één met een vredesduif. Na zes jaar geschiedenisonderwijs was het me duidelijk: de conflicten tussen Israël, Palestijnen en omringende landen zijn niet op te lossen. Wapenstilstanden zijn het
- [Market Garden](https://irenevanderaart.nl/2024/05/28/market-garden/) - We waren met de oudheidkundige vereniging op oorlogspad. Met een bus vol Achterhoekers bezochten we plekken in de omgeving Oosterbeek-Arnhem die een rol speelden in operatie Market Garden. Op 17 september 1944 verliepen de luchtlandingen zonder veel problemen. Daarna ging veel mis. Het doel was om alle strategische bruggen te veroveren. De cruciale John Frostbrug kon
- [ZELFBESCHIKKING](https://irenevanderaart.nl/2023/09/25/zelfbeschikking/) - Zondag waren mijn broer, zus en ik in Haarlem om de sterfdag van moeder te herdenken. We besloten iets te doen dat bij haar paste en bezochten een concert van gevluchte Oekraïense musici. De opbrengst gaat naar de wederopbouw van het conservatorium in Kharkiv. Het concert vond plaats in de voormalige koepelgevangenis. De burgemeester hield
- [BOSUIL](https://irenevanderaart.nl/2023/04/29/bosuil/) - Het broedseizoen is in volle gang. Boer gaat met zijn uilenbaas op pad om kasten te inspecteren. Ze zien van alles: marters die op uilenrooftocht zijn en kraaien die broedende uilen uit een kast schoppen om er zelf te zitten. Het lijkt gelukkig weer een goed kerkuilenjaar te worden vanwege de vele muizen: ze passen het
- [POLARISATIE](https://irenevanderaart.nl/2023/07/08/polarisatie/) - Het is een goed kerkuilenjaar, na twee dramatische jaren. In 2020 ringden Boer en zijn baas van de uilenwerkgroep 150 kerkuilen. Door de hevige sneeuwval in 2021 sneuvelden er heel veel. In 2022 was er weinig muizenaanbod en ringden ze maar 22 jonge uilen. Uilen zijn veel slimmer dan mensen: die passen de hoeveelheid nageslacht
- [ZWITSERLAND](https://irenevanderaart.nl/2023/05/09/zwitserland-2/) - In 1986 kwam een groep Zwitserse plattelandsjongeren via een uitwisseling naar de Achterhoek. De jongelui verbleven in gastgezinnen en zo kwam Andreas op de boerderij terecht. Ze bezochten boerenbedrijven en natuurlijk Amsterdam. De Flevopolder maakte indruk, net als de efficiency waarmee onze boeren werken op de vruchtbare zeebodem. Na het melken sloot Boer aan in
- [KERKUIL](https://irenevanderaart.nl/2023/07/07/kerkuil-2/) - Het is een goed kerkuilenjaar, na twee dramatische jaren. In 2020 ringden Boer en zijn baas van de uilenwerkgroep 150 kerkuilen. Door de hevige sneeuwval in 2021 sneuvelden er heel veel. In 2022 was er weinig muizenaanbod en ringden ze maar 22 jonge uilen. Uilen zijn veel slimmer dan mensen: die passen de hoeveelheid nageslacht
- [NAOBERSCHAP](https://irenevanderaart.nl/2023/09/07/naoberschap-2/) - Ik werd benaderd om bij een populair radioprogramma aan tafel te zitten. Aanleiding was de HJ Schoo-lezing van Caroline van der Plas. Hierin schetst ze haar visie op onze samenleving, vol met gepolariseerde individuen, aangejaagd door de overheid. Ze pleit er voor dat Nederland een naoberstaat wordt, waarin de overheid zich gedraagt als betrokken buurman op
- [Zwitserland](https://irenevanderaart.nl/2023/05/09/zwitserland/) - In 1986 kwam een groep Zwitserse plattelandsjongeren via een uitwisseling naar de Achterhoek. De jongelui verbleven in gastgezinnen en zo kwam Andreas op de boerderij terecht. Ze bezochten boerenbedrijven en natuurlijk Amsterdam. De Flevopolder maakte indruk, net als de efficiency waarmee onze boeren werken op de vruchtbare zeebodem. Na het melken sloot Boer aan in het
- [Koeienverplaatsdag](https://irenevanderaart.nl/2023/07/10/koeienverplaatsdag/) - Zaterdag was het koeienverplaatsdag: er wachtte een sappiger weiland. Toen ik voor het eerst moest koeienvangen dacht ik: we roepen ‘BERTHA’S!’ en ze lopen kwispelend de veekar in. Maar nee: ze renden hard weg toen ze ons zagen. Onze drie Brandrode hobbykoeien hebben hoorns. Dat maakt het extra spannend als ze op je af denderen. Er gebeuren
- [Kerkuil](https://irenevanderaart.nl/2023/07/20/kerkuil/) - Het is een goed kerkuilenjaar, na twee dramatische jaren. In 2020 ringden Boer en zijn baas van de uilenwerkgroep 150 kerkuilen. Door de hevige sneeuwval in 2021 sneuvelden er heel veel. In 2022 was er weinig muizenaanbod en ringden ze maar 22 jonge uilen. Uilen zijn veel slimmer dan mensen: die passen de hoeveelheid nageslacht
- [Koeienvangen](https://irenevanderaart.nl/2023/05/16/koeienvangen-3/) - Vrijdagochtend werd Boer gebeld: “Zijn de koeien er vandoor?” Een groep uitgebroken koeien uit Westendorp zorgde voor een hoop onrust en hilariteit in Varsseveld. Onze koeien stonden gelukkig rustig te grazen. Hoe vaak wij niet achter koeien aanrenden om ze te vangen? Vorig jaar brak ons stiertje voortdurend uit om de buurpinken lastig te vallen. Door de droogte
- [Dubbelop](https://irenevanderaart.nl/2023/06/27/4264/) - De Achterhoekse vlag bestaat vijf jaar. Zondag maakte ik de kracht van de Achterhoek ten volle mee. Samen met het grenslandorkest organiseerde ik een dubbelconcert met mijn dansorkest uit Amsterdam, naast het kasteel in ’s Heerenberg. Oost ontmoet West. Met één brief en binnen een maand kregen we ondersteuning van lokale fondsen. Dat soort processen duren in
- [Die goede oude tijd](https://irenevanderaart.nl/2023/06/11/die-goede-oude-tijd/) - Boer en ik bezochten een oldtimerevenement, waar we trekkers en landbewerkingsmachines bewonderden uit de goede oude tijd. Boer zag een nog werkende aardappelrooimachine en beeldde met beide armen zwaaiend uit hoe het apparaat werkt: “Die flip schept de aardappel omhoog, voor die tijd moesten boeren dat doen met een greep.’’ Bij de zelfrijdende onkruidwiedmachine: “Dit
- [Kersenboom](https://irenevanderaart.nl/2023/06/12/kersenboom-2/) - “Boeren moeten natuurinclusief werken,’’ hoor je ineens vaak zeggen. Wonderlijke tekst. Boeren doen niet anders: hun erven zijn toprestaurants en speeltuinen. Hazen vreten gras, kraaien trekken maisplantjes uit de grond, mollen en muizen slopen weilanden en ratten knagen kabels door in de stal. Alles wordt beschermd. Kraaien prikten ooit gaten in het plastic om de
- [Voedselprijs](https://irenevanderaart.nl/2023/03/21/voedselprijs/) - Sinds ik vorige week een bloemkool afrekende van zes euro, zeur ik Boer aan zijn hoofd dat hij zijn taak Groente; - en fruitverbouwen snel moet oppakken. Vanwege de hoge energieprijzen worden er minder groenten in kassen verbouwd. En in Spanje was het te koud voor een goede oogst. Hoe erg we ook schrikken van
- [Lentekriebels](https://irenevanderaart.nl/2023/03/28/lentekriebels/) - Ik speelde afgelopen week voorstellingen met het thema ‘Lentekriebels.’ ‘Lentekriebels is een projectweek voor het basisonderwijs. Deelnemende scholen werken met lespakketten van de Rutgersstichting die gaan over weerbaarheid, relaties en seksualiteit. Jonge kinderen willen weten wat het verschil is tussen jongens en meisjes en waar baby’s vandaan komen. Oudere kinderen leren over eitjes en zaadjes,
- [Wat zeg ik nu?](https://irenevanderaart.nl/2023/03/14/wat-zeg-ik-nu/) - Ik reis door het land om voorleeswedstrijden te presenteren. De hemel zij dank dat alles weer door kan gaan na de coronajaren. Er is iets veranderd. Ik moet op mijn tellen passen. Tijdens het juryberaad speelde ik dinsdag een spel: het fotoboek. Een kind dat meespeelde zei: “Ik wil een foto zien van een vos die
- [Reisdrift](https://irenevanderaart.nl/2022/11/16/reisdrift/) - Boer en ik zijn terug uit Italië waar mijn broer op een heerlijke plek in de heuvels woont. Voor die tijd woonde hij in New York. Ook al zo’n fijne vakantiebestemming. Ik kon maar een week weg en onze Brandrode koe moet afkalveren, dus haalde ik Boer over om met het vliegtuig te gaan. Reizen met
- [Natte bende](https://irenevanderaart.nl/2023/04/25/natte-bende/) - Het natte voorjaar bepaalt Boers gangen. Donderdag wilde hij mest uitrijden, zodat hij mais kan zaaien. Met onweer op zijn gezicht, stapte hij uit de trekker: “Uit elke wolk valt regen, ik rijd alles kapot.’’ Ik ben eraan gewend dat hij negen keer per dag over het weer praat, maar het is inmiddels opgelopen naar elf keer
- [Kalf](https://irenevanderaart.nl/2022/12/27/4195/) - Er is een kindeke geboren in de stal. De dag voor Kerst legden Boer en ik het kalf op een bedje van zaagsel. Omdat het beestje niet bij zijn moeder dronk, molk Boer de koe met de hand en gaf ik het kalfje een fles. Het was dat ik een blauwe overall aan had, anders had men
- [Matigen](https://irenevanderaart.nl/2023/01/03/4184/) - 2022 gaat de boeken in als het zonnigste jaar ooit gemeten. Het extreem aantal zonuren leverden een record aan stroom op via onze zonnepanelen. Op 1 januari werd meteen weer een record gebroken: het was de warmste jaarwisseling ooit. Ik wenste mensen “Een gematigd 2023. Wat temperatuur en gedrag betreft. Niks extreems.” In 2022 werd de
- [De Boer op](https://irenevanderaart.nl/2023/01/24/4175/) - Er stonden in 2020 veel optredens gepland voor mijn voorstelling ‘De Boer op.’ Er werd zoveel afgezegd, dat ik was vergeten dat ik voor corona aan het oprukken was naar het noorden van het land. Het via-viacircuit draaide goed, nadat ik optrad op een boerindag in Friesland: Ik ging van andere boerindagen van CRV, de Rabobank,
- [Files](https://irenevanderaart.nl/2022/12/13/4181/) - Toen ik door de lockdownbeperkingen niet kon optreden, zag ik fileloze snelwegen op televisie. En toch draaide de BV Nederland door. Veel mensen bleken thuis te kunnen werken. Eureka! Ik wist het zeker: als alles weer normaal was, zou ik voortaan met anderen, die net als ik met busjes vol spullen op pad moesten, ongehinderd door het
- [Wolf](https://irenevanderaart.nl/2022/12/06/4178/) - De wolf die schapen doodbeet op tien kilometer van de boerderij, zorgt voor ophef. Buurtbewoners houden schapen, geiten en zelfs erfhonden ’s nachts binnen. Onze landschapskoeien krijgen binnenkort een kalf. Die laten we voorlopig niet buiten, zeker niet ´s nachts: er zijn al aanvallen van wolven geweest op kalveren. We hebben in Nederland 17 miljoen bondscoaches. We
- [Carnaval](https://irenevanderaart.nl/2023/02/23/carnaval/) - Zondagmiddag bewonderden we de carnavalsoptocht in ’s-Heerenbergh. Het was druk, ook met Duitsers: mensen hadden er na de coronajaren duidelijk zin in. Hoe leuk kijken ook is: ooit wil ik er echt bijhoren met carnaval. Ik heb saxofoonspelen weer opgepakt met als doel om later, als ik groot ben, mee te kunnen spelen met een dweilorkest. Verkleed
- [Perenboom](https://irenevanderaart.nl/2023/02/14/perenboom/) - De perenboom naast het huis is geveld. De boom was getuige van het komen en gaan van verschillende generaties op de boerderij. Boer weet niet beter dan dat de boom er stond: toen hij opgroeide in de jaren zestig torende de boom al boven het huis uit. In mijn eerste zomer op de boerderij werd ik ’s nachts
- [Kringieieieie!](https://irenevanderaart.nl/2023/02/07/kringieieieie/) - Ik ben een week met mijn familie op skivakantie in Oostenrijk. Elf volwassenen met een kindje van achttien maanden in één huis. Ik probeer mijn hele leven al bonte;- en karaokeavonden te organiseren met mijn familieleden en liedjes te maken als er iets te vieren valt, maar ik ben eraan gewend dat niemand meewerkt. Mijn
- [IK PARKEER HET PROBLEEM](https://irenevanderaart.nl/2009/12/12/ik-parkeer-het-probleem/) - In de trein van Terborg, op weg naar Amsterdam, valt mijn oog op een kop in de lokale krant: Feestelijke heropening verkeersader Silvolde-Terborg. Dat vind ik nou humor. Verkeersader. Goed woord. New York, Sjanghai, Silvolde, Terborg. Ik ervaar deze weg al jaren als een gemoedelijk weg tussen twee kleine dorpen, waar je lekker kunt doorrijden.
- [MORFINE](https://irenevanderaart.nl/2019/04/19/morfine/) - Boer is weer geveld. De hernia is terug. Een fysiek zwaar beroep draagt niet bij aan de feestvreugde. Ik snap best dat we langer moeten doorwerken, maar voor mensen met zware beroepen zie ik werken tot het 67e levensjaar niet voor me. Het gevaar van eigen baas zijn is dat je altijd langer doorwerkt dan
- [Kreupele koe?](https://irenevanderaart.nl/2022/07/12/kreupele-koe/) - Ik schrok toen ik de beelden van uitgemergelde koeien zag die Wakker Dier de ether inslingert. Ik mailde het immer subtiele clubje dat hun campagne Zuivel is niet zo zuiver, boeren in een kwaad daglicht zet. Ik kreeg een mail terug: ‘’Ons doel is om consumenten wakker te schudden. Er zijn veel misstanden in de sector, maar
- [Nederlandse Stress](https://irenevanderaart.nl/2022/08/30/nederlandse-stress/) - Ik was met het Louis Swing Orchestra op Tournee in Italië. We speelden op prachtige locaties in bergdorpjes. Boeiend bleek het verschil in tijdbeleving tussen ons en de Italianen. We begonnen nooit op de afgesproken tijd, omdat het publiek er nog niet was. Voor ons eerste optreden reed onze bus zich vast in een smal straatje. De stress
- [Bevolkingsgroei](https://irenevanderaart.nl/2022/05/31/4129/) - ‘Kan er iemand oppassen, ik kan mijn patiënten niet wéér afzeggen’, smeekte mijn nichtje op de familieapp. Voor de derde week achter elkaar kan haar kind niet naar de opvang vanwege personeelstekort. Ze wil graag een tweede kind, maar het huurappartement is te klein: ze hebben geen extra slaapkamer. Een koophuis zit er niet in.
- [Muizenmarkt](https://irenevanderaart.nl/2022/06/07/muizenmarkt/) - De kersenboom is geplunderd; ik heb welgeteld één kers geproefd. Ik probeerde een overlegje met de spreeuwen: ,,Als jullie de bovenste kersen opeten waar wij niet bij kunnen, dan plukken wij de onderste: een win-winsituatie.” Kwetterend lachten ze me uit en gingen over tot een agressievere strategie dan vorig jaar. Ze kwamen eerder, namen al hun
- [Oorlog](https://irenevanderaart.nl/2022/03/15/oorlog/) - Vorige week speelde ik een serie jeugdvoorstellingen voor meerdere scholen in de Achterhoek. De boeking dateert uit 2020, toen het thema van de Kinderboekenweek En toen....was. Het werd meerdere keren verzet door corona. Toevallig hadden we een voorstelling op de plank liggen, die we 17 jaar geleden maakten in opdracht van de Jeugdbond voor Geschiedenis. Het decor
- [Rouwloge](https://irenevanderaart.nl/2022/03/08/rouwloge/) - Lang geleden was ik met mijn moeder bij een avondwake in een katholieke kerk. ,,Als ik doodga wil ik dit ook”, zei ze, ,,Ik mis de troost van rituelen.” ,,Je komt nooit meer in de kerk, bedenk iets anders”, zei ik grappend. Dat deed ze. Ze werd lid van een gemengde loge van de Vrijmetselarij
- [Ijsheiligen](https://irenevanderaart.nl/2022/04/25/ijsheiligen/) - Boer kijkt uit naar 15 mei: de dag dat de plantjes naar buiten mogen Toen we nog melkkoeien hadden, verheugden we ons op hoefjesdag: de dag dat de koeien de wei in mochten. Onze brandrode koeien zijn altijd buiten, dus die koeiendans zien we niet meer. Boer kijkt nu uit naar 15 mei: de dag
- [Antwerpen](https://irenevanderaart.nl/2022/05/03/antwerpen/) - We waren een paar dagen in Antwerpen. Ik studeerde hier in de jaren 90 en ik wilde Boer iets van mijn geschiedenis laten zien. In de buurt waar ik woonde is niets meer te herkennen: het stikt er ineens van de hippe ontbijttentjes en sapbarretjes. In mijn tijd was er één buurtcafé, waar mannen met
- [Buitenplaatsen](https://irenevanderaart.nl/2022/05/25/buitenplaatsen/) - Zaterdag hadden Boer en ik een bijzonder uitje in onze achtertuin, georganiseerd voor donateurs van Geldersch Landschap&Kasteelen. Vanuit heel Gelderland kwamen liefhebbers van historisch erfgoed naar de Achterhoek De eerste bestemming was Huis Landfort. Boer en ik wandelen vaak in het park en volgen de restauratie op de voet. Een vermogend echtpaar wilde iets nuttigs
- [Uilen](https://irenevanderaart.nl/2022/05/17/uilen-2/) - Dieren zijn druk met activiteiten in het weiland en op ons erf. Onze kat rent achter vogels aan of zit likkebaardend onder de perenboom te wachten tot er een snackje uitvalt. Laatst hoorde ik boven gestommel: dat moest wel een inbreker zijn. Ik liep gewapend met een schep de trap op en volgde een spoor van veren.
- [Laatste boeren](https://irenevanderaart.nl/2022/07/25/laatste-boeren/) - Twintig jaar geleden waren er zo’n 97.000 landbouwbedrijven in ons land: nu nog 53.000. De komende tien jaar stopt nog eens 30 procent van de boeren, vooral de kleinere. Wij konden van dertig koeien op de boerderij ook niet leven. Opvolgers krijgen het geld moeilijk bij elkaar om de kapitaalintensieve bedrijven van hun ouders over te
- [Bezorgen in een flits](https://irenevanderaart.nl/2022/03/22/bezorgen-in-een-flits/) - Ik had een reünietje in Amsterdam. Over het restaurant was goed nagedacht, want ook de vegetariërs en veganisten onder ons willen keus hebben. Als ik met Amsterdamse vriendinnen uit eten ga bestellen ze trouwens zelden iets dat op de kaart staat. Ze volgen een dieet of hebben een voedselintolerantie. Mijn buurvrouw bestelde de quinoasalade met kikkererwten en
- [Aftikken en doorpakken](https://irenevanderaart.nl/2022/04/05/aftikken-en-doorpakken/) - Soms lijkt het alsof corona nooit heeft bestaan. Collega´s en ik pikken elkaar op bij carpoolplekken, rijden het hele land door en komen op de mooiste locaties. We kunnen onze creativiteit weer loslaten op het bedenken van shows. Er zijn nog mensen die groepen liever vermijden, maar over het algemeen hebben mensen zin in feestjes. Dus kunnen we,
- [Melkrobot](https://irenevanderaart.nl/2022/04/19/melkrobot-2/) - Met Pasen ontvingen we mijn familie uit Haarlem op de boerderij. We bezochten een melkveehouderij met robots, waar een aantal van onze koeien naar toe verhuisde, toen Boer stopte met melken. Mijn zwager werkte ooit bij een fabrikant van landbouwmachines die het eerste prototype melkrobot op de markt bracht. Hij wilde graag zien hoe robots dertig jaar
- [Oekraine](https://irenevanderaart.nl/2022/04/12/oekraine/) - Begin maart las ik op facebook dat een kennis Oekraïense vluchtelingen in haar gezin opneemt. Met de vraag of mensen een bed, laptop of kleding over hebben. Het ontroerde me. Het komt bij veel mensen op om vluchtelingen in huis te nemen, maar het doen is heel wat anders. Mooi om te lezen dat mensen zoveel spullen
- [Graantekort](https://irenevanderaart.nl/2022/03/15/graantekort/) - Ik zat afgelopen weken veel in de auto. Ik verheugde me op de radioweerman: hij werd met de dag opgewondener omdat het record zonuren in maart kon sneuvelen. Op vrijdag was het zo ver: “Het is officieel! Maart 2022 heeft nu al meer dan 208 zonuren: het record van maart 2014. Het record is verpulverd!’’
- [#handineigenboezemeerst](https://irenevanderaart.nl/2022/06/28/handineigenboezemeerst/) - De boodschap is simpel: verduurzaming moet doorberekend worden in de voedselprijs, vliegtickets, in plastic zooi en de broek die we dragen. Gaat dat leuk worden? Nee. De oplossing is makkelijk: we steunen mensen die het niet kunnen betalen. De rest levert welvaart in, spaart voor één festival of gaat meer werken. Doen we dat in het
- [Schrijvende familie](https://irenevanderaart.nl/2022/07/05/schrijvende-familie/) - Mijn broer was in Nederland om zijn boek Van Brooklyn naar Boerenland te presenteren. Hij werkte jaren in New York, tot hij overprikkeld door de hectiek, naar Italië vertrok. Hij stortte zich met zijn vrouw op een leven tussen de Italiaanse boeren. Ze verhuren een appartement en houden zich bezig met snoeien, de olijvenoogst en
- [Tante Rikie](https://irenevanderaart.nl/2022/07/19/tante-rikie/) - Sinds ik in de Achterhoek verkeer, neem ik de Randstedelijke kinderen van mijn zus om de beurt mee naar de Zwarte Cross. Een cadeau voor hun achttiende verjaardag. Tante Irene is ook nog eens de BOB: hoe mooi wil je het hebben? De jongste werd achttien begin 2020, dus die had pech met de lockdowns.
- [Wolf](https://irenevanderaart.nl/2022/09/28/4069/) - Boer en ik zagen de film ‘Wolf’ in de bioscoop. Het is een ode aan de wolf: wij mensen jaagden ze ooit weg uit ons land, maar gelukkig zijn ze terug. We geven de natuur meer ruimte en leggen ecoducten aan om leefgebieden van dieren groter te maken, ook dat van de wolf. Een roedel wolven
- [Jeuk an de vetveer](https://irenevanderaart.nl/2022/10/04/4040/) - Toen Boer stopte als melkveehouder zag ik het helemaal voor me: we namen hobbykoeien die een vrij en blij leven zouden krijgen. Kalfjes samen met hun moeder en ook stiertjes mochten op de boerderij blijven. Ik vroeg Boer eens waarom hij geen stieren als natuurlijke bevruchters op de boerderij aanhield. “Dat geeft gedoe,’’ zei hij.
- [Bocholtse kermis](https://irenevanderaart.nl/2022/10/18/4046/) - Toen ik net in de Achterhoek was, nam Boer me mee naar de Bocholtse kermis vlak over de grens waar jaarlijks 500.000 mensen op afkomen. Voor Boer was de kermis als kind een hoogtepunt in het jaar. Al is het maar tien kilometer van de boerderij, het was een uitje naar het buitenland waar mensen
- [Slag om Grolle](https://irenevanderaart.nl/2022/10/25/4050/) - Toen ik eindexamen geschiedenis deed, mochten de bèta’s graag schamperen: “Lekker makkelijk, zo’n pretpakketvak.’’ Ik bekte terug: “Er is niets prettigs aan geschiedenis: denken jullie dat het leuk is om zes jaar lang te horen dat de mensheid elkaar de hersens in slaat?” Ik zat in de leerlingenraad en vond dat geschiedenis een verplicht eindexamenvak moest worden.
- [Droogte](https://irenevanderaart.nl/2022/09/13/droogte-2/) - Het is weer voorbij die droge zomer. De hemel zij dank voor de 35 millimeter die eindelijk uit de lucht viel. Boer is minder geobsedeerd door het weer dan toen hij nog melkkoeien had, maar de droogte bleef dagelijks onderwerp van gesprek. Onze van nature vrolijke Brandrode hobbykoeien sjokten teleurgesteld over de gele prairies, op
- [Massage](https://irenevanderaart.nl/2022/10/11/massage/) - Mijn collega’s en ik maken dit najaar veel en lange werkdagen: overdag spelen we kindervoorstellingen, ’s avonds cabaret voor organisaties die uitgestelde feestjes vieren. We nemen alles aan, in de wetenschap dat we zo weer afgezegd kunnen worden. Naast een mogelijk nieuwe coronagolf, komt er nu bij dat mensen steeds meer moeite krijgen om rekeningen te
- [VALENTIJN](https://irenevanderaart.nl/2022/02/17/valentijn/) - Op deze Valentijnsdag verwacht ik geen rode rozen. Op een gegeven moment bereik je een fase waarin fijne verkering de rest van het jaar een stuk belangrijker is dan parfum op 14 februari. Vroeger was ik verbolgen als vriendjes op deze dag niets speciaals deden. Licht jaloers was ik in mijn jonge jaren op
- [POETIN](https://irenevanderaart.nl/2022/03/01/3877/) - In 1983 toog ik met vrienden naar Den Haag om te demonstreren tegen kernbewapening. Ik herinner me een zee aan spandoeken met ‘Ban de bom,’ en ‘Raketjes zijn niet netjes.’ Ik was echt bang dat Russen kruisrakketen zouden afschieten. Op school hoorde ik bij de ‘linkse rakkers’ en de ‘alto’s.’ We werden omsingeld door hockeyende kakkers uit
- [DEMONSTRATIE](https://irenevanderaart.nl/2022/01/18/demonstratie/) - Toen uitlekte dat ik nog steeds niet mag optreden, besloten Boer en ik te demonstreren in Valkenburg. Horecazaken openden vrijdag uit protest hun deuren. Mijn makkeschapenkoek is op. In kerken bespreken mensen een oud boek en zingen er liedjes over. Ik mag geen lezingen geven over mijn nieuwe boek. In Valkenburg zaten we demonstratief elk uur
- [DIJKGRAAF](https://irenevanderaart.nl/2022/01/03/dijkgraaf/) - Het nieuwe kabinet wordt beëindigd op 10 januari. De buitengewoon intelligente en beschaafde wetenschapper Robbert Dijkgraaf wordt minister van onderwijs, cultuur en wetenschap. Ik heb nu al medelijden met hem. Hij werkt en woont grotendeels in New York en komt naar Nederland om aan wetenschappelijk geïnteresseerd publiek colleges te geven. Hij wordt overal gelauwerd
- [COLLECTIEF?](https://irenevanderaart.nl/2021/12/07/collectief/) - Er knapte iets toen ik las dat fotomodel Doutzen Kroes 18.817 euro overheidssteun ontving sinds corona uitbrak. Haar vermogen is 29 miljoen euro. Deze influencer laat zich op sociale media fel uit over de overheid, media en bedrijven. Ze is tegen vaccineren, de “Testmaatschappij’’ en vitamines en knuffelen is haar weg uit de pandemie. In mijn
- [SCHIPHOL](https://irenevanderaart.nl/2021/12/20/schiphol/) - Maandag trokken boeren naar Schiphol met het aanbod om de luchthaven op te kopen. Boeren zien er kansen voor landbouw met koeien in vertrekhallen en landingsbanen als kavelpaden. Er blijft nog ruimte voor woningen over ook. Een staaltje omdenken, na alle aandacht voor het uitkopen van boeren. De actie ontstond nadat bekend werd dat de
- [GGD](https://irenevanderaart.nl/2022/01/11/ggd/) - Vorig jaar voelden Boer en ik ons heel speciaal. Omdat we eind 2020 corona hadden, was één vaccinatie genoeg om beschermd te zijn. We konden als herstelden (klonk heroïsch) al in juni ons vaccinatiebewijs ophalen op de telefoon. Eindelijk een voordeeltje van die besmetting. Toen het woord boosteren viel, wilde ik weten of het zinvol
- [WINTERPROGNOSE](https://irenevanderaart.nl/2021/12/28/winterprognose/) - Donderdag kwamen de glazenwassers het erf oprijden. Ze stapten uit en vroegen Boer naar het weer: “Toen we hier in juni waren zei je dat het een wisselvallige zomer ging worden, dat het eind augustus zou omslaan en we in de nazomer prima op de ladder konden staan vanwege warm en stabiel weer. De zomerprognose
- [Veganistische muts](https://irenevanderaart.nl/2020/12/08/veganistische-muts/) - Ik was een week in het westen om het huis van mijn overleden moeder leeg te halen. Ik combineerde het met bezoekjes. Een vriendin was een mutsje aan het breien voor een baby. “Ik durf geen wol te gebruiken: het is een veganistische baby. De twee moeders van het kind zochten lang naar een veganistische
- [Herfsttype](https://irenevanderaart.nl/2020/12/22/herfsttype/) - Tot nu toe kwam ik redelijk vlekkeloos in de media, dankzij hulp van visagisten. Ze werken je wallen weg en zorgen ervoor dat je ogen drie keer groter lijken. Een visagist vertelde dat veel vrouwen per se hun eigen make-up willen doen voor ze op televisie komen. Daar moet ik niet aan beginnen: ik
- [Liefde overwint](https://irenevanderaart.nl/2021/01/05/liefde-overwint/) - Toen ik hoorde dat ook ik corona had, dacht ik: ‘Als Boer maar niet benauwd wordt,’ en ‘Als we maar geen extra druk veroorzaken op de zorg.’ Daarna zei ik: ‘Nu we in quarantaine zitten, kunnen we mooi de koelkast schoonmaken.’ Toen onze klachten verergerden, bleek het een hele klus om de deur van de
- [CONCERT](https://irenevanderaart.nl/2021/08/24/concert/) - We besloten een liedjesprogramma te brengen in plaats van een theatervoorstelling. Naast de voor ons onbekende doelgroep, vonden we de opdracht spannend omdat zingen streng in de ban ging sinds corona uitbrak. Al zijn we gevaccineerd, we willen bij deze kwetsbare doelgroep geen risico nemen. We deden alle drie een sneltest: alles om weer live te
- [MARKETING](https://irenevanderaart.nl/2021/04/13/3820/) - Sinds maart is het drama in evenementenland. Gelukkig werd mijn verlies aan optredens gecompenseerd met tijd. Ik schreef een boek, sprak het in als luisterboek en ging op alle media-aanvragen in. Nu is het angstaanjagend stil. Voor corona klaagde ik over tijdgebrek om een nieuwe voorstelling te maken. Nu heb ik tijd, maar geen deadline
- [VACCINATIEPOLDER](https://irenevanderaart.nl/2021/11/23/vaccinatiepolder/) - Zaterdag stond er een wandeling met oud-collega’s op het programma. Ik typte in de appgroep: “Lunchen in Arnhem, wandelen en de kroeg in?’’ Er volgden smileys met feestmutsen en ‘Goed plan!’ Alles koek en ei tot de laatste reactie: “Ik neem mijn eigen brood en koffie mee, ik heb geen QR-code.’’ Een van ons reageerde
- [WAT KAN EN WAT NIET](https://irenevanderaart.nl/2021/09/07/wat-kan-en-wat-niet/) - Ik weet zeker dat er veel is gesproken over wat ‘kan’ en wat niet Boer en ik zagen De luizenmoeder in de bioscoop. We keken graag naar de serie, vanwege de gênante situaties. Onze favoriet: een vader met donkere huidskleur komt naar een ouderavond op school. Juf Ank zegt: ,,De vergadering is zo afgelopen, dan kunt u schoonmaken.” Ook
- [OMHELZEN](https://irenevanderaart.nl/2021/09/15/omhelzing/) - Ik was voor het eerst in lange tijd op een feestje met aardig wat mensen. Mijn vriendin werd 60. Op de uitnodiging stond: “Ik weet dat bijna iedereen gevaccineerd is. Toch vraag ik om een test te doen, ook als je geen klachten hebt. Afstand houden lukt toch niet. Sorry voor het ongemak. Ik wil
- [KOEIEN-GEDOE](https://irenevanderaart.nl/2021/08/10/koeiengedoe/) - KOEIENGEDOE Toen de melkkoeien van de boerderij weggingen zei Boer: “Ik blijf nooit meer thuis voor dieren.’’ Het werd wel erg stil en vorig jaar kwamen er drie Brandrode koeien. De beesten zijn er niet voor de melkproductie, dus Boer verwachtte er weinig werk aan te hebben. Om te voorkomen dat het stierkalfje zijn zus
- [MAIS](https://irenevanderaart.nl/2021/10/05/3664/) - De mais is eraf. De buurt kan weer van zich afkijken. Boer is tevreden over de kwaliteit. Ik zal nooit vergeten hoe hij drie jaar achter elkaar, gedeprimeerd langs zijn gras-en maispercelen liep. Elke dag probeerde hij regen naar beneden te staren en grondwater omhoog te kijken: het was een boerendrama. De meeste boeren zijn
- [OP TOURNEE](https://irenevanderaart.nl/2021/10/11/op-tournee/) - Ik zit midden in de kinderboekenweektournee, die vanwege de vele aanvragen uitloopt naar drie weken. Het thema is ´Worden wat je wilt. ´ We vragen kinderen naar hun droomberoep. Politieagent, astronaut, piloot en dierenarts, zijn beroepen die vaak worden genoemd. We krijgen ook onverwachte antwoorden als: “Betonmixer” en “Vakkenvuller.” Een kind vroeg: “Wat doet de
- [VERTROUWEN](https://irenevanderaart.nl/2021/10/26/vertrouwen/) - Er was afgelopen week veel aandacht voor een onderzoek van I&O Research. Daaruit blijkt dat 98% van de veeboeren het vertrouwen in de overheid totaal kwijt is. Veel boeren hebben het gevoel dat het nooit goed is wat ze doen. In hun ogen wordt de veehouderij in vergelijking met zware industrie en luchtvaart onevenredig belast.
- [DAAR GAAN WE WEER](https://irenevanderaart.nl/2021/11/09/daar-gaan-we-weer/) - Ik was net begonnen met het tikken van dit stukje, toen ik werd gebeld: “We moeten ‘De eeuw van uw leven’ wéér afzeggen: we mogen onze bewoners niet van de afdeling halen.’’ Mijn collega en ik hadden deze voorstelling net opnieuw gerepeteerd, want ons geheugen loopt ook richting goede oude tijd. Afzegging nummer zes in drie
- [OUDEREN](https://irenevanderaart.nl/2021/11/30/3802/) - Het regent afzeggingen. Eén optreden in een verzorgingshuis bleef staan. De welzijnsmedewerker was duidelijk: “Onze bewoners hebben het moeilijk: we willen een leuke voorstelling.” Uiteraard liepen we met mondkapjes rond en bleven op veilige afstand. Ik maak met collega’s al jaren voorstellingen over de goede oude tijd. Het zet alles in perspectief. Als ik cabaretvoorstellingen
- [Evacuatie](https://irenevanderaart.nl/2021/02/17/3777/) - Boer was vorige week druk met het Grote Koeien Evacuatieplan. Onze Brandrode koeien kunnen normaal gesproken het hele jaar buiten lopen. Regen, modder, matige graskwaliteit: ze klagen nooit. Als ze een baal hooi en water hebben, zijn ze tevreden. Ze hebben niet dezelfde drive als melkkoeien om veel te eten, omdat ze niet hoeven te
- [Live!](https://irenevanderaart.nl/2021/07/13/live-2/) - Ik hoor het me nog zeggen: “Na corona doe ik nog maar één ding tegelijk en ik speel alleen nog twee voorstellingen op één dag als de locaties dichtbij elkaar liggen.’’ Mijn collega’s en ik zeiden vaak cynisch tegen elkaar “Gelukkig krijgen we er zoveel voor terug” als we ’s nachts in de
- [Boerenprotest](https://irenevanderaart.nl/2020/12/15/boerenprotest/) - Ik krijg de laatste weken veel media-aandacht voor mijn boek ‘Uitgemolken.’ Ik vertel elke keer dat Boer blij is dat hij geen boer meer is. Omdat het niet leuk is om elke dag te werken terwijl je bijna niks verdient en je voortdurend onder vuur ligt. Wij Nederlanders hebben een sterk verlangen om kritisch te
- [Babyshower](https://irenevanderaart.nl/2021/06/01/babyshower/) - Toen ik verkering kreeg met Boer, kwam ik erachter dat Achterhoekers alles vieren; zelfs dat ze ooit getrouwd zijn. Er worden bogen met roosjes gemaakt, meibomen en poppen gezet en ooievaars mogen niet ontbreken. Het kraomschudden is het moeilijkst uit te leggen aan Randstedelingen. Als ik een geboortekaartje krijg uit het westen staat erop: ‘Storm,
- [Code rood](https://irenevanderaart.nl/2021/02/09/code-rood/) - CODE ROOD Boer was vorige week druk met het Grote Koeien Evacuatieplan. Onze Brandrode koeien kunnen normaal gesproken het hele jaar buiten lopen. Regen, modder, matige graskwaliteit: ze klagen nooit. Als ze een baal hooi en water hebben, zijn ze tevreden. Ze hebben niet dezelfde drive als melkkoeien om veel te eten, omdat ze
- [Koningsspel](https://irenevanderaart.nl/2020/05/08/koningsspel/) - De weersextremen volgen elkaar in hoog tempo op. Dit jaar begon met wekenlang harde wind. Februari was heel nat en dat ging over in extreme droogte. Maart en april leverden nieuwe records op aan zonne-uren. Boeren zagen zich gedwongen om jonge aanplant te beregenen. Na het natte voorjaar is het grondwater alweer naar een laag
- [windmolens](https://irenevanderaart.nl/2021/04/27/windmolens/) - Ik reed van Amsterdam naar de Achterhoek. Langs de snelweg passeerde ik borden: Hier geen zonnepark of geen windmolens in deze gemeente. Overal in het land tekenen belangenverenigingen petities tegen de mogelijke komst van windturbines en zonneparken in hun buurt. De meeste Nederlanders maken zich zorgen om het klimaat en willen omschakelen naar duurzame energie,
- [Ulrich](https://irenevanderaart.nl/2021/05/26/ulrich/) - Vorig jaar kochten we twee Brandrode koeien: Vera en Djurban. Vera’s stierkalfje kon niet achterblijven, dus die verhuisde mee. Boer zei meteen: ‘’Ulrich blijft niet lang want stieren worden gevaarlijk.’’ Elk jaar overlijden er agrariërs na een aanval door een stier. Toen ik in 2003 op de boerderij kwam, waren er alleen melkkoeien. Stiertjes werden
- [Smakeloos](https://irenevanderaart.nl/2021/01/12/smakeloos/) - De dag dat ik mijn nichtje besmette met corona vertelde ze dat ze zwanger was. “In de zomer kan ik jou en de baby vast weer knuffelen en besnuffelen!’’ riep ik blij. Ze had heerlijke soep gemaakt: “Raad eens wat erin zit?’’ Ik proefde en rook pompoen, sinaasappel gember en kaneel. Twee dagen later kregen
- [BAKKIE](https://irenevanderaart.nl/2020/02/21/bakkie/) - BAKKIE Boer en ik bezochten De Grote Surinametentoonstelling in Amsterdam. Op een filmpje herkennen we Marsha Mormon. Ze vertelt over Plantage Reynsdorp, beter bekend als Bakkie. Vorig jaar reisden we door prachtig Suriname en bezochten Bakkie: drie uur varen van Paramaribo. Marsha en haar man Bas leidden ons rond en vertelden hun bijzondere verhaal.
- [Publiek](https://irenevanderaart.nl/2021/03/09/3648/) - Mijn herinneringen aan de laatste week waarin ik op een podium stond voor een volle zaal, zijn vlijmscherp. Op 5 maart 2020 presenteerde ik een Voorleeswedstrijd in Almere. Ik zwaaide verontschuldigend tegen mensen die hun hand uitstaken: ‘Sorry, ik geef geen handen meer.’ ‘Ik doe niet mee aan dat overdreven gedoe,’ zei een jurylid en
- [Designer honden](https://irenevanderaart.nl/2021/04/06/designer-honden/) - Met pasen wandelden we met vrienden en hun minipoedel. Het was één grote hondenshow: de ene hond bleek nog knapper dan de ander, met kort kaneelkleurig haar; wapperende goudblonde manen of kastanjerode krullen. De hond van onze vrienden gaat ook vaker naar de kapper dan zijzelf. Ik ben geen hondenmens en verdiepte me nooit in
- [Moederdag](https://irenevanderaart.nl/2021/05/13/moederdag/) - Mijn zus en ik spraken af om de eerste Moederdag zonder moeder bij haar graf door te brengen. Met picknickmand en wandeling erbij. Het werd tijd om haar dood een plek geven. Moeder vond haar leven voltooid en regelde haar eigen dood. Ze wilde niet aftakelen: ‘Ik ben ouder geworden dan het gemiddelde. Dan is
- [Kersenboom](https://irenevanderaart.nl/2021/06/15/kersenboom/) - Sinds ik met Boer ben, heb ik spijt dat ik op school te druk was met zaken als rare achternamen/kleding van leraren en propjes schieten. Vooral bij biologie miste ik veel. Als het over bevruchting en kruisbestuiving ging, moest ik dringend blote poppetjes tekenen. Ik woonde in een stad dus kennis van de natuur had
- [Grasmaaien](https://irenevanderaart.nl/2021/05/13/grasmaaien/) - Terwijl we afgelopen weekend massaal uit onze regenholen kropen, sprongen boeren op trekkers om eindelijk het gras weg te werken. Op veel plekken begint het gras te verhouten door de vele regenval. De kwaliteit van gras neemt snel af. Koeien die gras eten met de juiste voedingswaarde, leveren melk op de toppen van hun kunnen.
- [Bosuilen](https://irenevanderaart.nl/2021/05/06/bosuilen/) - Boer en ik wandelden weer eens een rondje. We passeerden twee dames met honden. ‘Kijk, weer zo’n vies geel veldje, boeren maken alles kapot,’ ‘Ja hè en het wordt steeds erger.’ De honden renden los en speelden blaffend in het bos. We lazen op een bord: Loslopende honden zijn een groot probleem voor reeën Elk
- [Noodweer](https://irenevanderaart.nl/2021/06/24/noodweer/) - Boer zei donderdagavond: “We gaan morgen naar Zuid- Limburg. We zitten daar de komende dagen net goed met het weer. Daarna slaat het om.’’ Ik smeet wat kleding in een koffer en Boer boekte de enige accommodatie die nog beschikbaar was: een veel te duur kasteel voor wandelaars met bergschoenen en afritsbroeken. Normaal gaan
- [Stemwijzer](https://irenevanderaart.nl/2021/03/16/stemwijzer/) - Ik vul al weken stemwijzers in, er is keuze genoeg. De ene keer kies ik vanuit een eerste ingeving; de andere keer lees ik uitgebreide toelichtingen bij standpunten. Bij de derde poging stelde ik een filter in, waarin splinterpartijen niet meegenomen werden. Een nieuw kabinet formeren binnen een jaar lijkt me nu al ingewikkeld genoeg. Ik
- [Uilen](https://irenevanderaart.nl/2021/03/02/uilen/) - Vorige week kregen we een melding van het Vogeltrekstation. Soort: Kerkuil (Tyto alba) Conditie: dood, korter dan 1 week Leeftijd: nestjong, niet vliegvlug Meldplaats: Schipluiden Op de ring zagen ze dat de dode kerkuil uit onze kast afkomstig was. Het beestje was ver van huis, zo’n 170 kilometer westwaarts. Ook in ons gebied kreeg
- [Livestream](https://irenevanderaart.nl/2021/03/23/livestream/) - De laatste keer dat ik een evenement met live publiek presenteerde, was op 7 maart 2020 in Brabant. Daarna werd alles afgezegd en stortten collega’s zich op online-evenementen en thuisstudio’s. Ik wilde deze beker aan me voorbij laten gaan en dacht: ‘Ik sla mijn spaarvarken leeg en maak mijn boek af. Tegen die tijd zijn
- [TIETENPLETTER](https://irenevanderaart.nl/2021/11/17/tietenpletter/) - Oudere vriendinnen die het borstkankeronderzoek al ondergingen, spraken er nooit feestelijk over. Een greep uit de commentaren: “Ik moet naar de tietenpletter,’’ “Dit onderzoek is bedacht door een vrouwenhater,’’ ‘’Als bij mannen elke twee jaar hun zaakje platgedrukt zou worden, was er allang een andere onderzoeksmethode.’’ Ik keek drie jaar geleden dus niet naar het
- [LAAD MAAR](https://irenevanderaart.nl/2021/11/02/laad-maar/) - Toen Boer nog melkkoeien had zei hij: “Ik wil wel groen denken, maar ik mag niet rood staan.’’ Investeringen in verduurzamen terugbetalen van 30 melkkoeien was geen haalbare kaart. De koeien gingen weg, Boer verkocht grond en hij investeerde in zonnepanelen, laadpaal en elektrische auto. Hij rijdt korte ritjes en laadt de auto’s nachts op.
- [ZZP, OH NEE!](https://irenevanderaart.nl/2020/03/18/zzp-oh-nee/) - ZZP, OH NEE! Ik krijg vaak de vraag: ‘Waarom werk je zoveel?’ Ik ben als zzp’er altijd bezig met financieel hamsteren voor slechte tijden. Voor als ik lang ziek word of het niet volhoudt tot mijn AOW. Ik hoop dat het me fysiek lukt om uren in files te staan en met geluidsapparatuur en
- [Voormelken](https://irenevanderaart.nl/2020/11/17/voormelken-2/) - VOORMELKER Het is een jaar geleden dat de melkkoeien van de boerderij vertrokken. Boer zegt vaak: ‘Ik moet er niet aan denken om weer dagelijks koeien te melken.’ Terwijl hij dat, afgezien van vakanties en een feestje, 37 jaar heeft gedaan. De enige keer dat hij, ongepland, een melkbeurt oversloeg, was na een kermisdag
- [VRIJHEID](https://irenevanderaart.nl/2020/02/06/voormelken/) - VRIJHEID Tijdens een 3,5 uur durende reis van de Achterhoek naar Amsterdam (vrijheid= files in mijn geval) luisterde ik naar de Auschwitz herdenking op de radio. De Poolse overlevende Marian Turski deed een appèl op de jeugd: ‘Ik richt me vooral tot mijn dochter en kleindochter en -zoon en hun kinderen straks, de
- [Venetie](https://irenevanderaart.nl/2020/09/15/venetie/) - Eind augustus zag ik VPRO’s Zomergasten met Ilja leonard pfeijffer. Ik was net bezig in zijn boek Grand Hotel Europa, waar de schrijver de gevolgen van massatoerisme beschrijft voor een stad als Venetië. Het is een openluchtmuseum geworden in plaats van een leefbare stad voor bewoners. De schrijver woont in Italië en liet in Zomergasten
- [Positief](https://irenevanderaart.nl/2020/12/29/nieuwe-start/) - Het was voor het rouwproces goed geweest als ik de eerste Kerst zonder moeder met mijn familie had kunnen doorbrengen. Om die lege plek aan tafel fysiek te ervaren en herinneringen op te halen. Aan die keer dat moeder aan kwam zetten met een mislukte hazenbout die te lang of in de verkeerde marinade had
- [Moi!](https://irenevanderaart.nl/2020/03/05/moi/) - MOI Toen ik pas in de Achterhoek was kreeg ik te maken met begroetingstaferelen die ik niet gewend was. In het westen wordt te pas en te onpas gekust, 1,2 of 3 keer, afhankelijk van de mode. Op dit moment is de hug (omhelzing) het hipst. Het ging mis toen ik voor het eerst met
- [MacBoekDrijf](https://irenevanderaart.nl/2020/11/24/macboekdrijf/) - Ik sprak laatst met de buurvrouw van mijn overleden moeder. Ze was bozig: “Waarom heeft ze die pil genomen; ze was nog zo goed! Ze had jullie om voor te leven en deed allemaal leuke dingen!’ Een andere reactie die ik krijg is: “Het is verdrietig dat je moeder niet meer van het leven genoot.”
- [LAATSTE WIL](https://irenevanderaart.nl/2020/11/03/laatste-wil/) - Ik sprak laatst met de buurvrouw van mijn overleden moeder. Ze was bozig: “Waarom heeft ze die pil genomen; ze was nog zo goed! Ze had jullie om voor te leven en deed allemaal leuke dingen!’ Een andere reactie die ik krijg is: “Het is verdrietig dat je moeder niet meer van het leven genoot.”
- [LA DOLCE VITA](https://irenevanderaart.nl/2020/09/08/la-dolce-vita/) - Ik ben in Italië, op bezoek bij mijn broer en schoonzus die hier wonen. Voor Italië woonden ze in New York, waar ze fietstours organiseerden. Hoe vervelend de afstand tussen ons ook was: het was een prachtig reisdoel en afstanden waren er om te overbruggen. Vooral mijn broer werd gek van de
- [KOEIENVANGEN](https://irenevanderaart.nl/2020/09/01/koeienvangen-2/) - Toen we onze drie gezelschapskoeien ophaalden, zei hun baasje: ‘Voorzichtig, Djurban is een pittig type.’ Boer, zijn medewerker en ik lachten smalend: we zijn koeienprofessionals en renden jaren achter Boers melkvee aan om ze te vangen. De koeien stonden zo in de kar. Djurban, een pittig type? Welnee. Hun baas was onder de indruk van
- [JEHOVA’S](https://irenevanderaart.nl/2019/12/13/jehovas/) - JEHOVA’S Als het over geloof gaat, is meestal de Islam onderwerp van gesprek. Over streng-religieuze Nederlanders, zoals de Jehova’s getuigen, hoor ik weinig. Ik herinner met dat ze aanbelden om je te bekeren. Je zag een gezin (meisjes met vlechten en lange rokken) aankomen en dan wist je het al: ‘We komen God brengen.’ Mijn vader
- [HOUSEPARTY](https://irenevanderaart.nl/2020/04/16/houseparty/) - Ik dank mijn familie dat we moeder jaren geleden een iPad, mobiel en internet opdrongen. Hoe had ze de thuisquarantaine moeten doorkomen? Er wordt gezegd dat ouderen zelf de regie moeten bewaren, maar daar beginnen we bij mijn moeder niet aan. We kennen haar. Ze ziet overal tegen op, ze kan niet en
- [Hobbykoeien](https://irenevanderaart.nl/2020/12/01/hobbykoeien/) - Ik werd maandag wakker en zag een witte wereld; het had vier graden gevroren. “Wat ben ik blij dat ik nooit meer koeien hoef te melken in een koude stal,’’ riep Boer opgetogen. Mijn moeder gaf hem ooit thermo-ondergoed met Sinterklaas, omdat ze een kouwelijke Boer zielig vond. Onze drie landschapskoeien lagen tegen elkaar aan
- [Het graf](https://irenevanderaart.nl/2021/01/19/het-graf/) - Ik was met mijn schoonzus bij het graf van mijn moeder. Het lag er netjes bij: er was duidelijk net geschoffeld. Ook stond er een zwart bordje met haar naam, geboorte- en sterfdatum. We vroegen ons af wie dat er neerzette: mijn zus had er niets over gezegd. We spraken een jongeman aan die een
- [BOOMER](https://irenevanderaart.nl/2020/01/10/boomer/) - 'Boomer’ is gekozen als woord van het jaar 2019. Het wordt omschreven als een (meestal ouder) persoon met ouderwetse denkbeelden of conservatieve opvattingen. Het woord wordt veel door jongeren gebruikt om ouderen de mond te snoeren. Ouderen de mond snoeren; dat is voor Nederlandse jongeren kennelijk belangrijk; respect voor ouderen is zo 1950. Ik
- [Gekte](https://irenevanderaart.nl/2020/10/20/corona-afscheid-2/) - Na het afscheid kreeg ik te horen: ‘Ik kende je moeder als een wijze, lieve en belezen vrouw, maar nu snap ik ook waar jouw gekte vandaan komt.’ Dat wist ik zelf al een tijdje. In haar feministische tijd las moeder het boek: Mannen komen van Mars, vrouwen komen van Venus. Ik voegde eraan
- [DRY JANUARY](https://irenevanderaart.nl/2020/01/24/dry-january/) - Boer en ik zijn terug uit Jordanië. We kregen bezorgde vragen: ‘Weten jullie zeker dat jullie naar het Midden-Oosten gaan?’ Waar ben je veilig. In Parijs, Londen, op de snelweg, in een Arnhemse flat met oud en nieuw? Jordanië is het meest politiek stabiele land in de regio en redelijk liberaal. We ontmoeten vriendelijke mensen
- [Corona afscheid](https://irenevanderaart.nl/2020/10/06/corona-afscheid/) - Ik zei nog tegen mijn moeder: ‘Je piept er niet tussenuit in coronatijd!’ ‘Oh, nou, ik hoor graag wanneer het wel schikt.’ Ze zei onlangs, toen de besmettingen weer toenamen: ‘Ik ga het einde van corona niet meer meemaken.’ ‘Je bent net zo lekker bezig anders,’ zei ik. Ze kon niet langer wachten. Toen Boer
- [COMING OUT DAY](https://irenevanderaart.nl/2020/10/13/coming-out-day/) - Tijdens de afscheidsdienst van mijn moeder werd duidelijk hoe groot de ontwikkeling is die zij in haar leven doormaakte. Mijn opa was grafdelver en het gezin woonde naast het kerkhof. In grote armoede kwamen ze de oorlog door. Moeder wilde studeren, maar daar was geen geld voor. Ze moest naar de huishoudschool om zich voor
- [Boerentuin](https://irenevanderaart.nl/2020/04/02/boerentuin/) - BOERENTUIN 4.0 Sinds mensen binnen blijven, zijn boeren en loonwerkers buiten drukker dan ooit. Trekkers rijden af en aan om land te bewerken. Februari was zo extreem nat, dat er geen mest uitgereden kon worden. De mestputten bij boeren zitten vol. Het gras moet groeien en de koeien willen schone poten. Boer verhuurt grond
- [BOEKTIJD](https://irenevanderaart.nl/2020/08/25/boektijd/) - BOEKTIJD Corona heeft me één kostbaar ding opgeleverd: tijd. Vanaf maart werden al mijn voorstellingen afgezegd en was mijn agenda ineens leeg. Uitgeverij Atlas Contact belde. Of mijn nieuwe boek eerder kon uitkomen dan maart 2021, zoals in het contract stond dat we tekenden. Uitgeverijen moesten zich beraden op hun beleid, nu een
- [LIVE](https://irenevanderaart.nl/2021/04/20/live/) - LIVE Uiteraard wil ik, net als iedereen, dat het leven normaal wordt en we zo snel mogelijk terrasjes en feesten kunnen aflopen. Nog liever wil ik weer gewoon kunnen werken, al was het maar omdat leuke dingen geld kosten. De paar opdrachten die ik kan doen moeten online. De hybride optredens, waar een paar mensen live
- [Last minute](https://irenevanderaart.nl/2021/07/06/last-minute/) - LAST-MINUTE Ik hoor het me nog zeggen: “Na corona doe ik nog maar één ding tegelijk en ik speel alleen nog twee voorstellingen op één dag als de locaties dichtbij elkaar liggen.’’ Mijn collega’s en ik zeiden vaak cynisch tegen elkaar “Gelukkig krijgen we er zoveel voor terug” als we ’s nachts in de
- [Ik doe niet meer mee](https://irenevanderaart.nl/2020/09/29/ik-doe-niet-meer-mee/) - Mijn moeder is dood. Ze nam een pil in en legde een afscheidsbrief neer. Ze wilde leven aan de dagen toevoegen, maar geen dagen aan het leven. Ze was chaotisch, maar dit regelde ze tot in de puntjes. Ze was volstrekt duidelijk in haar wens tot zelfbeschikking en was blij dat ze dit
- [WAARDERING](https://irenevanderaart.nl/2019/12/27/waardering/) - Ik las deze week een onderzoek in Nieuwe Oogst. Randstedelingen zijn bijzonder positief over boeren: driekwart is bereid meer te betalen als boer en natuur daarmee zijn geholpen. Omgekeerd is dat beeld niet positief. Twee derde van de boeren vindt dat stedelingen zich alleen bekommeren om de stad. 59% geeft aan niets meer te maken te willen
- [Ambulance](https://irenevanderaart.nl/2021/02/02/ambulance/) - AMBULANCE Vorig jaar was ik druk met voorstellingen voor de Voorleesdagen. In één week deed ik Zeewolde, Twello, Meerssen, Wijchen en Heemskerk aan. Dit jaar kom ik nergens en maak niks mee. Ik bood mijn zus aan te helpen schilderen. En maakte zo toch een reisje. Om 19 uur riep ik: ‘’Shit, de
- [WORDEN WAT JE WILT](https://irenevanderaart.nl/2021/09/23/worden-wat-je-wilt/) - Op de dag dat Max zijn trainingsrondjes draaide in Zandvoort, kreeg ik een afzegging voor een optreden met mijn orkest. Het bleek onhaalbaar: als er versoepelingen komen voor onze sector, dan moet er nog te veel geregeld worden. Ons laatste optreden staat me helder voor de geest: wat waren wij musici en zangers gelukkig: de
- [IN OPSPRAAK](https://irenevanderaart.nl/2021/09/30/in-opspraak/) - Het is een jaar geleden dat mijn moeder een einde aan haar leven maakte. Hoe groot de schok ook was: het is goed zo. Het was voor ons al lang duidelijk dat mijn moeder de regie over het einde wilde hebben: ze zag veel dierbaren wegkwijnen door rotziektes. Ze had klachten waar ze mee naar
- [ALLEEN OP REIS](https://irenevanderaart.nl/2021/08/31/alleen-op-reis/) - Om het oer-Hollandse weer te ontlopen besloot ik naar Italië te gaan. Boer bleef op de boerderij om op de koeien te passen. Mijn broer woont in Umbrië, dus heb ik een mooi vakantieadres. Na een paar dagen bijpraten, vertrok ik naar Napels. Het was lang geleden dat ik alleen reisde. Ik ben op een
- [RUGZAKWOLF](https://irenevanderaart.nl/2020/06/02/rugzakwolf/) - Voor ik verkering kreeg met een boer, waren dieren voor mij Walt Disneyfiguren waar je mee knuffelde. Ik wilde de kalfjes het liefst bij de kachel leggen in de winter. Het platteland bleek ruiger dan ik dacht: mijn overstadste kat veranderde snel in een roofdier. Ze trekt voor de gein hazen uit elkaar en tennist
- [RUGZAKWOLF](https://irenevanderaart.nl/2020/07/01/rugzakwolf-2/) - Voor ik verkering kreeg met een boer, waren dieren voor mij Walt Disneyfiguren waar je mee knuffelde. Ik wilde kalfjes bij de kachel leggen in de winter. Het platteland bleek ruiger dan ik dacht. Mijn overstadste kat veranderde snel in een roofdier. Ze trekt voor de gein hazen uit elkaar en tennist met muizen. Hazen
- [REGEN!](https://irenevanderaart.nl/2020/06/16/regen/) - Sinds de melkkoeien niet meer van zijn voer afhankelijk zijn, heeft Boer iets minder last van acute droogtestress. Hij praat nog maar tien keer per dag over het weer, in plaats van twintig. Maar, hij blijft grondboer en verhuurt grond aan andere boeren. De droogte blijft een dagelijks zorg. Veel gewasoogsten zijn dit voorjaar al
- [BRANDROOD](https://irenevanderaart.nl/2020/06/23/brandrood/) - BRANDROOD De dag nadat de melkkoeien weggingen, kreeg Boer al foto’s binnen van nieuwe koeien: ‘Je hebt toch grond? Deze Lakenvelders passen mooi in het landschap. ´ Een collega-boer vroeg: ‘Kan mijn jongvee bij jou in de wei lopen?’ Het leek me een goed plan: het is stil zonder koeien. Boer reageerde de eerste tijd
- [MELKROBOT](https://irenevanderaart.nl/2020/05/12/melkrobot/) - ROBOTS Boer is sinds augustus koeloos. Een boerenbedrijf kocht een paar van onze koeien. Dit familiebedrijf is flink aan het uitbreiden en stapte onlangs over van de melkmachine naar melkrobots. Jarenlang molken ze met twee personen ‘s ochtends vier uur en ’s avonds weer. Een van de zoons kreeg last van zijn schouders: een koearm
- [Lockdown](https://irenevanderaart.nl/2020/05/26/lockdown/) - Ik zag een praatprogramma over de dramatische invloed van lockdown op jongeren. Ook al kunnen lessen online doorgaan en is er live-contact mogelijk op 1,5 meter: jongeren ervaren zes weken sociaal isolement als zes jaar. Daarna vertelde een hoogleraar dat studenten door de coronacrisis een verloren generatie dreigen te worden. Een student zei: ‘Ik vind
- [CONSUMINDEREN](https://irenevanderaart.nl/2019/11/05/consuminderen/) - CONSUMINDEREN Net nadat het CBS bekend maakte dat de voedselprijzen met 3,8% stegen als gevolg van de Btw-verhoging, kwam minister Schouten met de mededeling dat voedsel nog steeds te goedkoop is. Het milieu wordt te zwaar belast, voedsel verspild en boeren verdienen te weinig. Een greep uit de reacties: ‘Schandalig,’ ‘Voedsel wordt onbetaalbaar,’ ‘Nederland wordt bestuurd
- [BIODIVERS](https://irenevanderaart.nl/2020/07/08/3269/) - Overal in het land leggen boeren bloemrijke akkerranden aan. Voedselproducenten moeten verduurzamen en daar horen biodiversiteitsdoelstellingen bij. Een bevriende boer krijgt positieve reacties op zijn verduurzaming, maar ook vreemde. Zo sprak hij mensen aan met de armen vol bloemen. ‘Dat zijn mijn bloemen.’ ‘Hoezo, dit is natuur, dat is niet van u.’ ‘Ik zaai ze
- [Mini-hoefjesdag](https://irenevanderaart.nl/2021/02/24/mini-hoefjesdag/) - Toen de melkkoeien weggingen, dacht ik dat we nooit meer een hoefjesdag zouden meemaken: die feestelijke dag dat koeien na een winter op stal de wei in rennen. We gingen ervan uit dat onze hobbykoeien het hele jaar buiten konden blijven. Ze hoeven niet te werken, dus hebben ze weinig nodig. Het zijn sobere beesten die nooit
- [ROUW](https://irenevanderaart.nl/2020/06/30/rouw/) - ROUW Steeds meer mensen zijn aan het werk in het nieuwe normaal. Ook culturele instellingen mogen weer draaien met aangepaste capaciteit. In de praktijk blijkt dat het financieel niet haalbaar is om theater-en muziekoptredens te laten doorgaan in de anderhalvemetersamenleving. Ik zit nog steeds thuis. Ik hoorde een psycholoog op televisie vertellen dat we de
- [STIL](https://irenevanderaart.nl/2019/11/05/stil/) - De stal is leeg, de laatste melkkoeien zijn opgehaald door hun nieuwe baas. Uiteraard gingen er vaker koeien weg, ook naar de slacht. Het was een bedrijf; geen kinderboerderij. Maar zo’n grote groep koeien die in 1 keer weggaat is confronterend. Ik was blij dat ik moest werken. Boers kameraad was erbij voor het nodige
- [OFFERS](https://irenevanderaart.nl/2019/11/05/3094/) - De zonnepanelen en warmteboiler zijn geïnstalleerd. Leuk dat vergroenen, maar ik stapte gisteren rillend uit een lauw bad: het warme water was op. Confronterend, want ik ga mijn hele verwende leven al in bad wanneer ik wil. Mijn nichtjes vragen soms: ‘Oma, vertel dat verhaal nog eens dat je in de oorlog op zaterdagavond in
- [KALVERSTERFTE](https://irenevanderaart.nl/2019/04/19/kalversterfte/) - De berichtgeving over kalversterfte levert boeren weer eens negatieve publiciteit op. Kalversterfte is geen goede zaak; helaas kunnen boeren niet 24 uur per dag naast hun kalveren zitten. Een kalf levert 15 euro op. De kosten voor de verzorging 50 euro. Fout! Boeren mogen niet aan geld denken; de rest van de Nederlanders wel. Wij
- [LIJDEN](https://irenevanderaart.nl/2019/04/19/lijden/) - Boer is een liefhebber van de Matthäus Passion. Hij bezocht vele uitvoeringen; de laatste jaren in Lochem. Het Concertgebouw is geen optie: ‘De Matthäus moet sober in een kerk op een keiharde bank en zonder applaus. Jezus was ook aan het afzien.’ Ik haakte de laatste jaren af wegens gebrek aan zitvlees en geduld. Ik
- [WAKE-UP](https://irenevanderaart.nl/2019/04/19/wake-up/) - De droogte van 2018 bleek een wake-up call. Ook al is er aardig wat regen gevallen begin 2019, het grondwater is nog lang niet op peil om een volgende droogte op te vangen. In december riep Waterschap Rijn en IJssel grondeigenaren op om komende tijd regenwater vast te houden. Door het afsluiten van plaatselijke duikers
- [FF LEKKER](https://irenevanderaart.nl/2019/02/15/ff-lekker/) - Ik lag bij de fysiotherapeut met een knoop in mijn lijf. Iets met filestress en opgetrokken schouders. Toen ik wegging zei ik dat ik me een stuk beter voelde. ‘Geniet ervan’, zei de therapeut. Dat leek me veel gevraagd. Ik begrijp dat ‘Geniet ervan’ zelfs in de Achterhoekse medische wereld is doorgedrongen. Ik hoopte
- [SURINAME](https://irenevanderaart.nl/2019/01/29/suriname/) - Dinsdag landde ons vliegtuig uit tropisch Suriname in de sneeuw op Schiphol. We wisten beschamend weinig van dit prachtige land vol natuurschoon en relaxte mensen. We spraken mensen aan in het Engels, tot het doordrong dat Nederlands toch echt de officiële voertaal is. Ik heb zes jaar geschiedenis gehad, maar aan ons koloniale verleden werden
- [Opgejaagd](https://irenevanderaart.nl/2019/01/03/opgejaagd/) - Ik schrik deze dagen regelmatig op van geknal achter de boerderij: het jachtseizoen is geopend. Ik zag jagers rondlopen in oranje hesjes. Sindsdien draag ik tijdens wandeltochten nooit ‘doe-maar- gewoon- dan- doe- je -gek- genoeg kleuren. Ik draag mijn roze winterjas. Dat lijkt me verstandiger. Toch beschermen oranje hesjes niet tegen jachtongelukken, concludeerde ik
- [Internationaal](https://irenevanderaart.nl/2019/01/03/internationaal/) - Op de boerindag van de Coöperatie Rundvee Verbetering in België, ontmoette ik vorig jaar boerin Ann. Ze vroeg me of ik vaker wilde optreden in België. Tuurlijk, dan kan ik voortaan op feestjes zeggen:’ Ik werk internationaal.’ Zo kwam het dat ik zaterdag afreisde naar Wachtebeke om op te treden voor het Algemene
- [Wie een kuil graaft...](https://irenevanderaart.nl/2019/01/03/wie-een-kuil-graaft/) - Toen ik verkering kreeg met Boer, ging ik ervan uit dat ik me zou gaan laven aan de rust van het platteland. Al snel werd ik ’s morgens vroeg opgeschrikt door een woest gebrul. Boer lag nog naast me en hij was het niet. Ik keek uit het raam en zag de stier van de buurman die
- [Nat uiteinde](https://irenevanderaart.nl/2019/01/03/nat-uiteinde/) - Ik kan me niet herinneren dat boeren zoveel in het nieuws waren als dit jaar. De droogte komt voor op lijstjes van meest opzienbarende nieuwsfeiten van 2018. De Achterhoek hoorde bij de droogste gebieden met een neerslagtekort van 340 millimeter. De Rijn bereikte dit jaar de laagste stand ooit, met alle gevolgen van dien. Boer en de
- [VVD' ER](https://irenevanderaart.nl/2018/10/23/vvd-er/) - Ik had laatst een reünie met vriendinnen uit mijn studietijd. Het onderwijstekort kwam ter sprake. Op sommige scholen in Amsterdam staat de komende tijd een ambtenaar voor de klas. De onderwijsministers willen de crisis bezweren door zij-instromers, deeltijdstudenten en werkloze leraren voor de klas te zetten. En vragen aan parttimers om meer te werken. Vier
- [DOORSTART](https://irenevanderaart.nl/2018/10/23/doorstart/) - De zin ‘stoppen met boeren’ kwam niet uit de lucht vallen. Toen Boer hoorde dat zijn vaste bedrijfsverzorger stopte, ging hij op zoek naar vervanging. Dat liep op niets uit. Hij zoekt iemand die langere periodes komt en alle aspecten van bedrijfsvoering kan overnemen. Bedrijfsverzorgers kiezen voor grotere bedrijven waar ze uren kunnen maken.
- [TRADITIES](https://irenevanderaart.nl/2018/10/23/tradities/) - Sinds een aantal jaren woont er een jong stel in de buurt. Ze vroegen Boer en mij als eerste naasten. Het is een Achterhoeks stel zoals God, of iemand anders, Achterhoekers bedoeld heeft: zorgzaam, betrokken en behulpzaam. We mogen eieren halen zo vaak we willen. Het stel heeft de Achterhoekse tradities met de paplepel
- [DROOGTE I](https://irenevanderaart.nl/2018/08/25/droogte-i/) - Boer zit, vanwege de droogte, al weken binnen met ramen en deuren gesloten. Hij gaat voor het melken en het hoognodige werk naar buiten. Daarna sluit hij zich weer op. Hij praat veel over de zomer van 1976: ‘Het water ging op rantsoen en op de Veluwe waren bosbranden.’ Ook laat Boer vaak het woord
- [DROOGTE III](https://irenevanderaart.nl/2018/08/25/droogte-iii/) - Het is gaan regenen, al zijn de weergoden de Achterhoek slecht gezind. Rond de boerderij viel slechts 16 millimeter. Maar, je moet een gegeven regenbui niet in de bek kijken: er is een vleugje groen te bespeuren in de weilanden. De koeien zijn weer buiten overdag in plaats van ’s nachts. ’s Morgens steken ze
- [DROOGTE II](https://irenevanderaart.nl/2018/08/25/droogte-ii/) - Nederland zucht onder de hitte en het droogterecord van 1976 is op de boerderij gesneuveld. Ook al gaat het regenen, voor de oogst van veel boeren komt dat te laat. Boer ziet het met lede ogen aan en toch is hij nog niet in paniek, zoals zijn vader in 1976 was. De zomers van 2016
- [TREINRAMP](https://irenevanderaart.nl/2018/07/11/treinramp-2/) - Als Boer stopt met boeren, wil hij elke dag met de trein door Duitsland reizen. Van kopstations, zijn railmagazine en de nieuwe ICE4 gaat hij glunderen. Ik heb zelf steeds minder behoefte om met welk vervoermiddel dan ook te reizen. Uren in files staan, hangen in overvolle coupes vanwege uitgevallen treinen: mijn hobby is
- [OP DE GREBBEBERG](https://irenevanderaart.nl/2018/07/11/op-de-grebbeberg/) - Zaterdag reden we met een bus vol Achterhoekers naar de Grebbeberg, voor een rondleiding langs de plekken die een rol speelden in de Slag om de Grebbeberg in mei 1940. Er zijn veel Achterhoekers mee met verhalen over vaders en ooms die meevochten. Een dame vertelt over haar oom, soldaat Migchelbrink uit Sinderen. Onder zwaar
- [RATTENPLAAG](https://irenevanderaart.nl/2018/07/11/rattenplaag/) - Boer doet in mijn ogen vaak enge klusjes op de boerderij. Zo zit hij regelmatig klem tussen koeien en muren. Boer zelf kent weinig angst, maar hij heeft een achilleshiel: ratten. Die zijn dol op mais en dus ook op Boer. Sinds juli 2015 moeten boeren, net als particulieren, een licentie hebben als ze
- [GELUIDSTERREUR](https://irenevanderaart.nl/2018/07/11/geluidsterreur/) - Ik was laatst op een feestje op een mooie locatie in goed gezelschap. Een jonge dj verzorgde de muziek voor de, voornamelijk wat oudere gasten. Een bekende en ik verheugden ons erop om eens goed bij te praten. We schoven steeds een stuk verder weg van de boxen. Na een kwartier zei mijn gesprekspartner:
- [KERMIS](https://irenevanderaart.nl/2008/08/09/kermis/) - Nog een week en de Varsseveldse kermis barst los. Ach, wat was ik naïef toen ik voor het eerst met Vriend meeging. Ik dacht dat de kermis draaide om vier dagen in botsauto’s zitten met vrienden. Inmiddels weet ik dat de kermis een dekmantel is voor onbeperkt zuipen, hamburgers eten en krijsen tot je schor
- [BOER ZOEKT VROUW](https://irenevanderaart.nl/2008/02/06/boer-zoekt-vrouw/) - Natuurlijk, de liefde gaat bloeien op het platteland. Maar helaas.Niet bij Henk, de bollenboer. Ik vind het vervelend om te zeggen, Henk, maar iemand moet het doen: Geef Het Op. Deze vrouwen zijn veel te stads voor je. Ze verwachten veel van je en zijn kritisch. Ze hebben een eisenpakketje klaar. Ze willen echt iets
- [DE DEUR IS LOS](https://irenevanderaart.nl/2008/03/29/de-deur-is-los-2/) - In den beginne, toen ik net verkering had met Boer, kwamen mensen mij bekijken. Boer, reeds lang vrijgezel en rijp voor “Boer zoekt Vrouw’, had toch nog, op eigen kracht, een vrouwtje opgepikt in Cuba. Het scheen een stadse te zijn met rood haar en een roze jas die iets op een podium deed. Ik
- [WILT U MIJN BUURVROUW WORDEN?](https://irenevanderaart.nl/2008/05/31/wilt-u-mijn-buurvrouw-worden/) - Laatst was een vriendin van Boer op bezoek. Ze twijfelde of ze’ buurt zou vragen’ in Voorst. Boer knikte begrijpend en er onstpon zich een gesprek over de voor-en nadelen van buurtvragen. Ik –parttime plattelandbewoner op de boerderij van mijn vriend –zat met mijn oren te klapperen. In Amsterdam is mijn motto: een goede buur
- [KOEIENVANGEN](https://irenevanderaart.nl/2008/07/05/koeienvangen/) - Sinds’hoefjesdag’-de eerste dag dat de koeien na een lange winter naar buiten mogen-heb ik mijn taakjes op de boerderij opgepakt. Hoefjesdag viel laat dit jaar door een koud en nat voorjaar. Het vervelende aan koeien is, dat je ze niet kunt uitleggen dat er plassen in de wei staan. Ze snappen niet waarom die man
- [WEERPRAAT](https://irenevanderaart.nl/2008/09/13/weerpraat/) - Mijn vriend, de Boer is verslaafd. Aan het weer. En erover praten. Het eerste dat hij me vraagt als ik kom aanrijden is:’Heb je nog regen gehad onderweg?’of: ‘Scheen in Amsterdam de zon?.’ Waarschijnlijk wil hij zeggen: ‘Liefje, wat ben ik blij dat je er weer bent’. Toch heb ik er harde afspraken over moeten
- [VIETNAM](https://irenevanderaart.nl/2008/11/22/vietnam/) - Ik was een weekje in het Oosten. In Vietnam. Om op te treden voor de expats; de Nederlanders die in Vietnam werken. Boer kon niet mee vanwege een geboortegolf op de boerderij. Ik logeerde bij mijn nicht en haar man. In Rotterdam woonden ze op een flat drie hoog achter. In Vietnam in een villa
- [DE GEBOORTE VAN EEN KERSTKALF](https://irenevanderaart.nl/2008/12/27/de-geboorte-van-een-kerstkalf/) - Dit wordt een zielig kerstverhaal met een happy end. Als jongste van drie kinderen is mijn hele leven één schreeuw om aandacht. Mijn broer en zus schelen weinig in leeftijd en in hun ogen was ik het hinderlijke jongste zusje dat ook zo nodig geboren moest worden Zij bepaalden of en wanneer ik mee mocht
- [ETHIOPIE](https://irenevanderaart.nl/2009/01/31/ethiopie/) - Argeloos ging ik in januari 2003 met een groepsreis naar Cuba. Hoe had ik kunnen weten dat ik zou eindigen met een boer uit de Achterhoek, op een boerderij?. Boer zoekt Vrouw bestond nog niet eens. Wat wist ik nou van tochtige koeien, uierontsteking en sperma-inseminators? Nu vieren wij elk jaar in januari in een
- [AARTJE NAAR MIJN VAARTJE](https://irenevanderaart.nl/2009/03/07/aartje-naar-mijn-vaartje/) - Ik moest onlangs optreden in Froombosch, diep in Groningen, tijdens een culturele avond van het Agrarisch Jongeren Contact Midden-Groningen. Een cabaretmanagement had me benaderd:’Jij hebt toch verkering met een boer? Dan is dit echt iets voor jou!’ Het was een rit van 225 kilometer vanaf de boerderij.Tijd genoeg om me af te vragen hoe het
- [LENTE](https://irenevanderaart.nl/2009/04/09/lente/) - Het is weer voorbij. De troosteloze grijze dagen op het platteland. In Amsterdam duik ik op regenachtige zondagen één van de vele oude bioscoopzaaltjes in. Samen met drie andere belangstellenden mag ik graag kijken naar documentaires over huilende kamelen in Mongolië of naar veel te lange Franse films met tekst erin als:’Het leven is een
- [DANK JE DE KOEKOEK](https://irenevanderaart.nl/2009/05/18/dank-je-de-koekoek/) - Boer is niet blij. De melkprijs is gezakt naar 0,24 cent per liter en werkt zeven dagen in de week voor noppes. Nederlanders geven 10% van hun inkomen uit aan hun eerste levensbehoefte voedsel. Sinds de crisis is dat er niet meer op geworden. Leve de kiloknaller. Zijn favoriete hobby, de beurs, is ook al
- [MENSENLIEF WAAR GAAN WE NAARTOE?](https://irenevanderaart.nl/2009/06/20/mensenlief-waar-gaan-we-naartoe/) - Het is eindelijk gaan regenen op de boerderij. Er groeit weer gras dus kunnen de koeien naar een sappig weiland aan de overkant van de weg. Twee maal daags sluiten we de weg drie minuten af om de koeien een veilige doorgang te geven. Hier in de Achterhoek kan dat nog.Zelden zie je mensen agressief
- [DE BLUES](https://irenevanderaart.nl/2009/07/27/de-blues/) - Het had zo’n mooie zomer kunnen zijn. Als dit stukje verschijnt ben ik in Frankrijk aan het werk als theaterdocent. Het is hier zoals ieder jaar fantastisch met inspirerende workshops, voorstellingen,leuke mensen,gekleurde lampjes en rosé. In augustus speel ik cabaretvoorstellingen op een prachtig theaterfestival in Sonsbeek. De zomer leek niet stuk te kunnen. En toch
- [HET ZIJN NET MENSEN](https://irenevanderaart.nl/2009/08/29/het-zijn-net-mensen/) - Het schijnt levensgevaarlijk te zijn in de grote stad. Ik zal er toch weer heen moeten nu het werk zich aandient. Ik ben tamelijk naïef en fiets ‘s nachts vrolijk door Amsterdam. Ik heb kennelijk niet door dat iedereen met een wapen rondloopt. Dit jaar waren er al twintig schietpartijen in de Bijlmer, waarvan dertien
- [GLITTER EN GLAMOUR](https://irenevanderaart.nl/2009/10/03/glitter-en-glamour/) - Ik was onlangs aanwezig bij de galapremière van Mamma Mia in Carré. Een vriendin speelt mee in de musical en ik behoorde samen met een andere vriendin tot de genodigden. In eerste instantie wilde ik de uitnodiging afslaan. Ik heb geen galajurken in de kast hangen. Die zijn vaak mouwloos. Nu wil het geval dat
- [TRADITIES EN TROOST](https://irenevanderaart.nl/2009/11/07/tradities-en-troost/) - De vader van Boer is overleden. Onze buurman, de eerste naaste, heeft volgens traditie de buurt aangezegd. Het was de eerste Protestantse kerkdienst die ik bijwoonde. De dominee heeft zo vaak gezegd dat alles goed kwam dat ik er bijna opgewekt van werd. Van de kerk liepen we, onder klokkengelui, in een stoet naar de
- [JEUGDSENTIMENT](https://irenevanderaart.nl/2010/01/30/jeugdsentiment/) - Ik hoor al jaren sterke verhalen van Boer over de zaterdagavonden in zijn jeugd. Dan fietsten ze naar de plek waar het gebeurde in de Achterhoek: De Radstake. Onderweg sloten alle vrienden aan. Ze bleven tot het eind en op de terugweg fietsten ze samen weer terug. Als er iemand kwijt was aan het eind
- [PLAT PROATEN](https://irenevanderaart.nl/2010/03/06/plat-proaten/) - De Olympische Spelen zijn voorbij en maakten pijnlijk duidelijk hoe ingewikkeld communicatie is. Twee gemiste gouden medailles door miscommunicatie. En de schaatsers spraken dezelfde taal. Kun je nagaan als ze allemaal een ander dialect hadden gesproken. Daar komen pijnlijke blunders van. Toen ik pas verkering had met Boer kwamen we een buurman tegen. Ze begonnen
- [BOER IN DE STAD](https://irenevanderaart.nl/2010/05/15/boer-in-de-stad/) - Toen ik verkering kreeg met Boer had ik geen vermoeden hoeveel invloed dat zou krijgen op mijn sociale leven. Om onze relatie in stand te houden komt het erop neer dat ik mijn vrije tijd zo vaak mogelijk in de Achterhoek doorbreng. De eerste jaren probeerde ik krampachtig mijn sociale leven in Amsterdam voor te
- [TIEN BIER EN RAP EEN BEETJE](https://irenevanderaart.nl/2010/06/29/tien-bier-en-rap-een-beetje/) - Boer was wederom binnen korte tijd in de stad. Voor een huwelijk dit keer. Tussen twee vrouwen. Op een boot aan het IJ. Als dat niet Amsterdams is? De drank was te bestellen bij de bar. Boer gaf het alcoholische startsein door om drie uur als eerste bier te bestellen. Al rap volgden de stedelingen.
- [BOER, HIJ SOMBERT VOORT](https://irenevanderaart.nl/2010/07/24/boer-hij-sombert-voort/) - melkkoeien, zand- en kleigrond, had ik een hekel aan regen. Een stom en chagrijnigmakend goedje vond ik het.Zomers waren geslaagd als ze warm waren en droog. Ik vroeg me nooit af wat gewassen, koeien en dijken zonder regen moesten. Ik heb als parttime boerin opeens heel andere belangen. Op tijd regen.Het regent al maanden nauwelijks.
- [ALCOHOLISCHE DWALINGEN](https://irenevanderaart.nl/2010/08/28/alcoholische-dwalingen/) - De kermis is weer voorbijgetrokken. Niet veel anders dan andere jaren: teveel gedronken, schor geschreeuwd en vijf snackbarbezoekjes in drie dagen. Met het verschil dat ik er ieder jaar slechter tegen kan. Ik heb me er voornamelijk op anti-kater medicamenten doorheen gesleept. Het is maar beter dat ik niet meer zo veel drink als vroeger;
- [BLOED, ZWEET EN TRANEN](https://irenevanderaart.nl/2010/10/02/bloed-zweet-en-tranen/) - Na een intensieve repetitieperiode ergens in het zuiden van het land, verlangde ik naar de boerderij. Het waren van die dagen waarin alle aspecten van theater moeten samenvallen: spel, decor, kostuums, geluid en licht. Werkdagen zonder daglicht waarin we onze hotelkamer alleen zagen om even in te slapen. Gelukkig heeft de bevalling een mooi kindje
- [VERWILDEREN](https://irenevanderaart.nl/2010/11/06/verwilderen/) - Het is herfst, er waait een gure anti -culturele wind door Nederland. Het generaliserend negatief uitlaten over moslims is inmiddels normaal geworden. Nu zijn de ‘linkse hobby’s’ aan de beurt. Het gaat niet meer om bezuinigen en kritisch kijken waar het geld naar toegaat, nee, over onze geweldige orkesten mag je ‘gewoon eerlijk’ zeggen dat
- [WINTERPRET](https://irenevanderaart.nl/2010/12/11/winterpret/) - Om toch een uitje te hebben in deze bittere kou, nam Boer me mee naar midwinterhoornblazen. Ik had bedacht dat er een orkestje zou zitten, romantisch in de sneeuw, dat vrolijke midwintermelodietjes zou spelen. Dat bleek niet het geval. We troffen op een boerderij een groepje mannen aan in tirolerjagerkostuum met bijpassend verenhoedje. Af en
- [REISLUST](https://irenevanderaart.nl/2011/01/29/reislust/) - Het is al weer acht jaar geleden dat ik Boer ontmoette in Cuba. We houden de traditie erin om elk jaar onze verkering te vieren in januari, tijdens een reis. Dit jaar werd het Sri Lanka. “Waarom gaan jullie toch naar die arme oeloeboeloelanden” vraagt mijn schoonzus elk jaar. Ja waarom eigenlijk? Europa is te
- [REVOLUTIE IN DE BROODTROMMEL](https://irenevanderaart.nl/2011/03/05/revolutie-in-de-broodtrommel/) - Op de boerderij is de voedselcrisis het gesprek van de dag. In Noord-Afrika gaan mensen de straat op voor meer vrijheid. Maar belangrijker nog: voor betaalbaar voedsel. Het schijnt dat Boer van deze voedselcrisis gaat profiteren. De beleggingsspecialist Jim Rogers voorspelt dat er zoveel voedseltekort komt in de wereld dat de prijzen van voedsel hoog
- [EINDE DER DAGEN](https://irenevanderaart.nl/2011/04/09/einde-der-dagen/) - Boer is in een goed humeur. Hij klaagt niet. Niet over een te nat, te droog of te koud voorjaar. Erg verdacht dus vraag ik regelmatig: “Is er iets?” Dan zegt hij vrolijk: “Nee hoor, mooi lang is het gras he?” Hij wil de hele tijd rondjes rijden met de trekker om te kijken hoe
- [INWIJDING](https://irenevanderaart.nl/2011/05/14/inwijding/) - Mijn eerste keer in de Achterhoek heeft lang op zich laten wachten. Boer drukt meestal zijn snor als er geknutseld moet worden. Hij zegt dat het zo laat wordt als je er eenmaal aan begint. Al die jaren heb ik poppen in tuinen zien staan en me afgevraagd: wanneer word ik eindelijk ingewijd in de
- [ICH BIN KEIN BERLINER](https://irenevanderaart.nl/2011/06/18/ich-bin-kein-berliner/) - Het pinksterweekend bracht ik door in Berlijn met mijn orkest om op te treden tijdens een bigband festival. Op zaterdag zijn we gaan kijken naar de Holland bigband in het raadhuis in Schöneberg. Daar waar Kennedy zijn historische woorden sprak: “ Ich bin ein Berliner.” Ik moest denken aan mijn vader die ooit zei: “Ich
- [NOG 358 NACHTJES SLAPEN](https://irenevanderaart.nl/2011/07/24/nog-358-nachtjes-slapen/) - Tijdens mijn eerste Zwarte Cross had ik meteen de vip- status. Met Boer aan mijn zij kom ik overal binnen. Met vrijkaarten voor de vrijdag. Gekregen van de voerleverancier van de koeien, ‘De Beste Brokkenmakers van Nederland.’ Als echte VIPS werden we ontvangen met drank en een T-shirt met ‘Hard Brok Café’ erop. Jarenlang is
- [GEEF ME EEN ROOSJE](https://irenevanderaart.nl/2011/08/27/geef-me-een-roosje/) - Begin juli was ik in Zweden. Overal stonden nog meibomen ter ere van midzomernacht. De meibomen waren versierd en er bleek flink omheen gedanst. Ik heb de bomen goed bestudeerd. Na thuiskomst zou ik met de buurt mijn eerste meiboom zetten. De aanleiding bij ons was niet 21 juni maar een nieuwe schuur bij buren.
- [HOBBY’S](https://irenevanderaart.nl/2012/10/01/hobbys/) - Iets doen voor de lol, ik ben er niet goed in. Ik ben niet van de hobby’s, van iets dat je doet omdat je het leuk vindt. Ik wil iets goed kunnen. Ik heb ooit wel hobby’s gehad. De eerste was blokfluitspelen. Ik probeerde zo goed mogelijk te worden. Daar staken mijn broer en zus
- [WAAR WAS U?](https://irenevanderaart.nl/2012/12/10/waar-was-u/) - Bijna iedereen weet wel wat hij deed op 11 september 2001. Maar waar was u eigenlijk op 2 december 2003 om zes uur ’s ochtends? Ik was in de stal. Ik had nog niet zo lang verkering met Boer en pas een paar bevallingen van koeien meegemaakt. Die had ik best doorstaan al waren het
- [MY AMERICAN DREAM](https://irenevanderaart.nl/2012/01/14/my-american-dream/) - De eerste keer dat ik in New York kwam, was ik 21. Vol liefdesverdriet en dromen die niet uit wilden komen. Het was de tijd dat ik nauwelijks geld had en Amerika duur was. De tijd dat je in Nederland nog met okselhaar kon rondlopen. Toen ze er in het kinderkamp waar ik werkte achterkwamen
- [ELFSTEDENKOORTS](https://irenevanderaart.nl/2012/02/18/elfstedenkoorts/) - Zo. Dat hebben we weer gehad. De elfstedenkoorts. Heel Nederland zat te hopen op een wonder. Ik ben zelf gestopt met schaatsen. Maar als mens met Hollands bloed in de aderen durf je natuurlijk niet hardop te denken: “Wat kan mij die Elfstedentocht schelen?” Dus zat ik op een gegeven moment ook te kijken naar
- [COLUMN? WELKE COLUMN?](https://irenevanderaart.nl/2012/03/24/column-welke-column/) - De redactie van de krant vroeg me gisteren waar mijn column bleef. Of ik het was vergeten? Vergeten niet, ik had er geen moment aan gedacht. En het is een wonder dat dit pas de eerste keer is. Ik ben ’s morgens al blij dat ik niet ben vergeten op te staan. Ik ben jarenlang
- [KOMT EEN DIER BIJ DE DOKTER](https://irenevanderaart.nl/2012/04/28/komt-een-dier-bij-de-dokter/) - Ik hoorde op de radio een meneer van de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren vertellen dat mensen meer geld dan ooit uitgegeven aan huisdieren. Mensen gaan liever niet op vakantie dan hun huisdier een operatie te onthouden. In de Utrechtse dierenkliniek zijn alle specialismen aanwezig. Een parkiet met een meniscusprobleem, een konijn met een lekkende hartklep: u
- [DE LAATSTE LOODJES](https://irenevanderaart.nl/2012/06/01/de-laatste-loodjes/) - Ik heb een deadline. Ik schrijf een boek dat ingeleverd moet worden bij de uitgeverij voor 15 juni. Ik weet dat deze krant het liefst heeft dat je een Nederlands woord gebruikt daar waar het kan. Voor deadline bestaat geen goed Nederlands woord: inleverdatum dekt de lading niet. Dat klinkt veel te luchtig, alsof ik
- [DE DUITSE SOLDAAT](https://irenevanderaart.nl/2012/07/12/de-duitse-soldaat/) - Boer weet alles van de Tweede Wereldoorlog. Hij gaat regelmatig naar het bevrijdingsmuseum of hij wandelt langs de Hollandse verdedigingslinies op de Grebbeberg. Soms hobby ik met hem mee. Samen keken we de dvdbox The band of brothers over een elitecompagnie in de oorlog. Mijn liefde voor Boer gaat zo ver dat ik hem onlangs
- [HET ZWARTE GAT](https://irenevanderaart.nl/2012/08/18/het-zwarte-gat/) - Het nadeel van een mooie vakantie is dat er een eind aan komt. Het dagelijkse leven komt weer in beeld. Ik ben niet de enige die er tegenop ziet om in de routine te komen. Ik heb nog niemand gesproken die zei: ‘Gelukkig zit ik maandagochtend weer achter mijn bureau.’ Niet voor iedereen geldt dat
- [LEUKER WORDT HET NIET](https://irenevanderaart.nl/2012/09/22/leuker-wordt-het-niet/) - Jammer dat de verkiezingen voorbij zijn. Het was één groot showprogramma met vijf debatten op een dag. Je hoorde presentatoren zeggen: ‘Het wordt een bloedstollende finale’ en ‘Het is tijd voor een groot slotoffensief.’ Voor wie de debatten niet genoeg waren, kon gebruik maken van tweede schermen voor extra feitjes. Het hoogtepunt na de uitslag
- [DE BOER OP](https://irenevanderaart.nl/2012/10/27/de-boer-op/) - Ik heb het meest merkwaardige jaar van mijn leven achter de rug. Vorig jaar oktober had ik nooit durven bedenken dat ik een autobiografisch boek zou schrijven over mijn leven met Boer. Mijn ex-cabaretpartner, de schrijfster Paulien Cornelisse zei dat ik mijn columns moest opsturen naar een uitgeverij. Die zagen er een boek in en
- [SLACHTPARTIJEN](https://irenevanderaart.nl/2012/01/01/slachtpartijen/) - Toen Boer nog een Boertje was, hadden zijn ouders, naast koeien ook varkens en kippen op de boerderij. De meeste werden opgehaald en naar de slachterij gebracht. Eens per jaar kwam er een huisslachter om een varken te slachten voor eigen consumptie. Boer stond toe te kijken hoe het varken werd geslacht en aan een
- [EEN KNALGOED UITEINDE](https://irenevanderaart.nl/2013/01/05/een-knalgoed-uiteinde/) - Ik viel eind vorig jaar in een radiouitzending over carbidschieten in Kampen. Ik ging ervan uit dat ze spraken over het buitengebied, maar na langer luisteren bleek er geschoten te worden in de stad zelf. De verslaggever vroeg of bewoners geen last hebben van dat geknal. Een carbidschieter zei: “Nee, want het is heel erg
- [EI, LEKKERE DWEIL OE IST?](https://irenevanderaart.nl/2013/02/09/ei-lekkere-dweil-oe-ist/) - Mijn Brabantse neef plaatst deze dagen foto’s van het carnaval uit zijn jeugd op zijn facebookpagina. Deze ‘vastenavondkiekskes’ voorziet hij van onderschriften in dialect: “Agge mar leut et or!’’ Mijn neef woont al jaren in Canada en mist Nederland totaal niet. Alleen met carnaval heeft hij het moeilijk. Het zit heel diep, dat carnaval. Van
- [KIJKEN, KIJKEN, NIET KOPEN](https://irenevanderaart.nl/2013/03/16/kijken-kijken-niet-kopen/) - Sinds Boer en ik elkaar ontmoetten in een groepsreis naar Cuba, maken we elk jaar een reis met een groep. Dit jaar vierden we in Marokko dat we 10 jaar verkering hebben. Uiteraard kwam ter sprake dat Boer mij in het begin een brutale stadse vond en ik hem een snuiter met een mal oosters
- [BOER IN DEN VREEMDE](https://irenevanderaart.nl/2016/09/10/boer-in-den-vreemde/) - Ik begeleidde deze zomer een groep (ex)- agrariërs op hun reis naar Noorwegen. Even iets anders dan kantoortje spelen en optreden. Sommige agrariërs zijn ouder dan 70, maar nog volop aan het werk. Mensen van 73 die één week per jaar op reis gaan en dan nog een paar keer per dag bellen met het
- [LAAT DE TOERISTEN MAAR KOMEN](https://irenevanderaart.nl/2013/04/20/laat-de-toeristen-maar-komen/) - Ik zag vorige week zaterdag beelden van de opening van het Rijksmuseum. Duizenden mensen stonden in de rij te wachten tot ze gratis naar binnen mochten. Al die mensen konden geen dag langer meer wachten; de Nachtwacht moest op de dag van de opening bekeken worden. Ik wil er ook graag heen, maar ik heb
- [VANAF 8 JUNI WORDT HET WARM (MISSCHIEN)](https://irenevanderaart.nl/2013/05/25/vanaf-8-juni-wordt-het-warm-misschien/) - Al maanden praat Boer over niets anders dan het weer. Dit voorjaar gaat de boeken in als één van de koudste in vijftig jaar. Zo koud dat het gras niet wilde groeien. Na een paar warme dagen begin mei, kreeg het gras een opkalefater waardoor het gemaaid kon worden. Ware het niet dat het ging
- [ZOMER IN DE ACHTERHOEK](https://irenevanderaart.nl/2013/08/03/zomer-in-de-achterhoek/) - Het is rustig in de Achterhoek; vrienden en familie zijn op vakantie. Boer kan niet lang weg in de zomer. De koeien lopen aan de overkant van de weg omdat het gras bij huis op is. Het over de weg zetten en ophalen van de koeien vergt tijd en geregel met buren. Boer controleert dagelijks
- [ELKE DAG FEEST](https://irenevanderaart.nl/2013/10/12/elke-dag-feest/) - Het gesteggel over het hanteren van de nullijn voor ambtenaren lijkt van de baan. Vanaf 2015 stijgt het salaris van één miljoen werknemers bij de overheid en in het onderwijs weer mee met de inflatie. Je loon zou maar alleen bevroren worden in crisistijd denk ik al jaren jaloers. Mijn omzet is, net als dat
- [AJAX I972](https://irenevanderaart.nl/2013/11/16/ajax-i972/) - Eén van de eerste roddels die ik hoorde toen ik in de Achterhoek kwam was deze: Boer is geen echte boer. Hij is altijd weg, maakt verre reizen en hij praat over alles als het maar niet over boeren gaat. Boer is het gewend dat er over hem gepraat wordt. Hij zegt: “Zolang de boekhouder
- [DE STAND VAN EEN LAND](https://irenevanderaart.nl/2013/12/21/de-stand-van-een-land/) - Boer en ik gaan binnenkort voor de tweede keer op reis naar Zuid- Afrika. We brengen een paar dagen door in Kaapstad en gaan een poging doen om op Robbeneiland te komen, waar Mandela gevangen zat. Het zal er wel druk zijn kort na de dood van Mandela. Er was een tijd dat het ondenkbaar
- [MAAR ONDERTUSSEN](https://irenevanderaart.nl/2014/01/25/maar-ondertussen/) - Boer en ik zijn veilig terug uit Zuid-Afrika. We zijn de blankeboerenhater Malewa niet tegengekomen en hebben ook niemand het lied Skiet die Boer horen zingen. Er zijn in Nederland ook mensen die boeren foute types vinden omdat ze het milieu vervuilen en dieronvriendelijk zijn, maar ze worden niet gehaat omdat ze asociaal rijk zijn.
- [EINS ZWEI DREI, SAUFEN!](https://irenevanderaart.nl/2014/03/08/eins-zwei-drei-saufen/) - Boer en ik waren laatst op een feest voor een 50-jarige met lange tafels. We zongen ein prosit dat eindigde in eins zwei drei saufen en liepen in polonaise achter een man met een trompet aan. Voor deze feestelijke Achterhoekse elementen draai ik, na elf jaar Achterhoek, mijn hand niet meer om. Er schoot nog
- [GROENER WORDT HET NIET](https://irenevanderaart.nl/2014/05/10/groener-wordt-het-niet/) - Boer loopt fluitend op het erf. De weilanden liggen er bij als biljartlakens en de koeien mogen er sinds vandaag op lopen. Een maand eerder dan vorig jaar. Toen was Boer in maart nog volop sneeuw en ijs aan het hakken. Verkouden, rillerig en met pijnlijke botten vertrok hij ’s ochtends naar de stal. Nu
- [KAT, MUIS EN MENS](https://irenevanderaart.nl/2014/06/14/kat-muis-en-mens/) - Het is net klein-Tanzania achter de boerderij. Naast de koeien telde ik laatst hazen, konijnen, reeën, fazanten, zwaluwen, een stekelvarken, een buizerd en tientallen kraaien. Het is beregezellig op het erf maar het is net als met mensen: het ene dier ligt je beter dan het andere. Jaren geleden hing een vogelvereniging een kast op
- [DOE HET KALM AAN](https://irenevanderaart.nl/2014/07/19/doe-het-kalm-aan/) - Uit een onderzoek naar arbeidsomstandigheden van TNO blijkt dat een Achterhoeker de minst overspannen Nederlander is. Slechts 8,9% van de bevolking. In Amsterdam ligt het percentage op 17,8%. Wat moeten we hiermee? Alle overspannen Amsterdammers naar de Achterhoek overhevelen? Het biedt wel economische perspectieven voor Boer: yoga tussen de koeien met opgefokte Amsterdammers. Het lijkt
- [WAAR BLIJFT DE KOMKOMMERTIJD](https://irenevanderaart.nl/2014/08/26/waar-blijft-de-komkommertijd/) - Veel leerlingen en docenten belandden maandag op de eerste schooldag in georganiseerde rouwverwerking op school om slachtoffers van vlucht MH17 te herdenken. Sommige scholen ontvingen verdrietkoffers van de GGD om hen bij te staan. Via de moderne tamtam waren er daags na de ramp met de MH17 op scholen al diensten georganiseerd. Iedereen was uiteraard
- [PANIEK OP HET PLATTELAND](https://irenevanderaart.nl/2014/11/01/paniek-op-het-platteland/) - Het leek een gewone ochtend. Boer stond om 6.15 op om de koeien te melken. Na 5 minuten stond hij weer in de slaapkamer: “Er is een koe door de roosters gezakt.’’ Boer maakt me alleen wakker als er een koe moet bevallen of als er kalveren zijn uitgebroken. Kortom, als er paniek is. Er
- [DAG SINTERKLAASJE](https://irenevanderaart.nl/2014/12/06/dag-sinterklaasje-2/) - Sinterklaas is vertrokken. Eindelijk rust. Afgezien van doodsbedreigingen en knokpartijen schijnen de meeste zwarte Pieten nog in leven te zijn. Ik heb dit jaar aan Sinterklaas gevraagd of hij ervoor kan zorgen dat de mensheid stopt met die hysterische Zwarte Pietendiscussie. Ik reken er maar niet op. Als kind vroeg ik elk jaar aan God
- [EEN KOE BIJ DE HORENS VATTEN](https://irenevanderaart.nl/2015/01/09/een-koe-bij-de-horens-vatten/) - De dierenarts kwam de kalfjes onthoornen. Niet dat de kleintjes al hoorns hebben: het is om te voorkomen dat ze hoorns krijgen. De kalfjes worden verdoofd en de veearts wipt het hoornpitje eruit. Toen ik net op de boerderij was vond ik dat zielig. Ik vond eigenlijk alles zielig en wilde de kalfjes binnen bij
- [DE GROETEN UIT BAHREIN](https://irenevanderaart.nl/2015/02/14/de-groeten-uit-bahrein/) - Het lijkt erop alsof God een oude hobby heeft opgepikt: het zenden van plagen. Het volk wordt gestraft met een muizenplaag. Vorige week zag ik op het journaal een Friese boer met een oplossing voor de plaag die zijn land teistert. Hij zette zijn land onder water zodat de muizen massaal verdronken. Geen fijn gezicht.
- [IK HEB EEN WAGEN VOLGELADEN](https://irenevanderaart.nl/2015/04/25/ik-heb-een-wagen-volgeladen/) - Ik heb een nieuwe baan; als reisleider. De Gelderlander vroeg me om een uitje te bedenken voor de Achterhoek. Wat doe je dan als verloofde van een melkveehouder? Op bezoek gaan bij andere boerenbedrijven, die ik zelf interessant vind. Met een bus vol, voornamelijk Achterhoekers, trok de karavaan langs diverse bedrijven. Het weer werkte goed
- [MAG HET EEN ONSJE MEER ZIJN?](https://irenevanderaart.nl/2015/05/30/mag-het-een-onsje-meer-zijn/) - Onderzoeksbureau Motivaction concludeerde na onderzoek dat in Gelderland de meeste vegetariërs wonen. 11 % noemt zich vegetariër tegenover gemiddeld 3 % in Nederland. Een verklaring van het voedingscentrum: “ In Gelderland wonen relatief veel mensen die wij indelen in de categorie post-materialisten: een groep die veelal bestaat uit hoger opgeleide mensen die milieubewust zijn en
- [HOLLANDS GLORIE](https://irenevanderaart.nl/2015/06/13/hollands-glorie/) - Boer en ik waren in New York om mijn broer en zijn vrouw te bezoeken. Ze organiseren fietstours door the Big Apple, en zo ook met ons. We trokken veel bekijks met onze oer-Hollandse fietsen. Vooral de bakfiets en mijn omafiets zijn vaak gefotografeerd. Dankzij broer vernamen we de laatste plaatselijke roddels. Onze koning en
- [I DON'T NEED YOU, YOU NEED ME](https://irenevanderaart.nl/2015/07/11/i-dont-need-you-you-need-me/) - Boer en ik bezochten de theatervoorstelling ‘Mansholt’ in Diepenheim, over het leven van landbouwminister en eurocommissaris Sicco Mansholt. Hij had een duidelijke missie na WOII: het oplossen van het voedseltekort en het verbeteren van de levensomstandigheden op het arme platteland. Onder zijn leiding veranderde Nederland drastisch, onder meer door de ruilverkavelingen. De modernisering en schaalvergroting
- [DE EEUWIGE TWEEDE](https://irenevanderaart.nl/2015/07/25/de-eeuwige-tweede/) - Net als veel andere mensen volg ik de verrichtingen van wielrenner Robert Gesink op de voet. Hij doet uitspraken in de media waar alleen Achterhoekers op komen na grootse prestaties: “Ik dacht, ik doe eens gek” en “Ach, we blijven gewoon een beetje hobbyen.’’ Het volgen van de Tour de France is voor een groot
- [IK GA OP REIS EN NEEM MEE](https://irenevanderaart.nl/2015/08/22/ik-ga-op-reis-en-neem-mee/) - Deze nieuwbakken reisleidster heeft de reis door Ierland met 25 agrariërs overleefd. De praktische zaken liepen redelijk. Ik heb alleen een spoor van privéspullen in hotels achtergelaten, waaronder een bergschoen. Veel agrariërs reizen vaker met Agroreizen mee want, zo hoorde ik: ‘’Dan zijn we tenminste onder elkaar.’’ Sommigen belden elke dag naar huis om te
- [POESSIEMAUW](https://irenevanderaart.nl/2016/05/09/poessiemauw/) - Toen ik verkering kreeg met Boer vroeg ik me af hoe ik als stadmens moest overleven op het platteland, zonder musea, bioscoopjes en toeristen om me aan te ergeren. Maar Boer had een aantrekkelijk lokmiddel achter de hand: ruimte voor katten! Ik wilde altijd al een kat, maar mijn moeder werkte niet mee. Ze wist
- [HET IS NET ECHT](https://irenevanderaart.nl/2015/10/30/het-is-net-echt/) - Op de zonovergoten vrijdag togen Boer en ik naar Groenlo om het beleg van de stad nagespeeld te zien worden. 1400 re-enactors uit heel Europa en Amerika hadden hun kamp opgeslagen. Een groep Slavisch uitziende mannen met woeste baarden en krulsnorren zat rond lunchtijd te eten voor hun tent. Ik startte mijn ondervraging in het
- [DE DEUR IS LOS](https://irenevanderaart.nl/2015/11/28/de-deur-is-los/) - Dat de deur los is in de Achterhoek weet ik inmiddels wel. Collectanten, touwenverkopers, een lid van de gymnastiekvereniging die wc-papier komt verkopen om de kas te spekken, brokkenverkopers: ze komen zonder afspraak aanwaaien. Er staat bij mij in Amsterdam op vijf hoog nooit iemand ineens voor mijn neus. Ik ben het inmiddels gewend al
- [DAG SINTERKLAASJE](https://irenevanderaart.nl/2015/12/12/dag-sinterklaasje/) - Sinterklaas is het land uit; van de zwartepietendiscussie zijn we weer verlost. Tijd om een belangrijker punt op de agenda te zetten: wat doen we met de wildgroei aan slechte sinterklazen zonder talent. Na een optreden wordt me vaak gevraagd: “Leuk, wat doe je overdag?” Een vraag die impliceert dat optreden geen vak is. Geloof
- [WAT EEN WEERTJE](https://irenevanderaart.nl/2016/01/31/wat-een-weertje/) - Boer is altijd druk met zijn weerstation en het bestuderen van grafieken van Europese en Amerikaanse weerdiensten. Dit jaar kon hij de computermodellen niet bijhouden. Het jaar 2015 trok met extreem weer aan ons voorbij. Record na record ging aan flarden. Maandenlang klaagde Boer over het koude, droge voorjaar. Met als dieptepunt de nachtvorst, eind
- [DE BESTE KOE VAN STAL](https://irenevanderaart.nl/2016/01/17/de-beste-koe-van-stal/) - Sinds het melkquotum is afgeschaft, kunnen zuivelverwerkers de groei niet aan. En zoals we allemaal op school hebben geleerd: als er teveel van iets is, dan daalt de prijs. De melkprijs is zo laag, dat veel boeren de rekeningen niet kunnen betalen. Boer is de laatste tijd ijverig flyers aan het uitdelen voor mijn cabaretvoorstelling
- [YOU ME HELP FRIEND](https://irenevanderaart.nl/2016/01/31/you-me-help-friend/) - Boer en ik maken, sinds we elkaar ontmoetten op Cuba, elk jaar een reis buiten Europa in de winter. Dit jaar stonden er teveel koeien op springen en konden we niet lang weg. Het werd een rondje Andalusië. Zo vroeg in het jaar staan er nergens rijen bij Europese topattracties: heel verfrissend. De enige toeristen
- [DIERENVRIENDEN](https://irenevanderaart.nl/2016/02/14/dierenvrienden/) - Veehouders reageren vol ongeloof op het aannemen van een motie van Marianne Thieme in de Tweede Kamer. De regering moet met een plan komen om kalfjes na de geboorte een tijdje bij de koe te laten. Ik snap dat boeren aan milieuregels zijn gebonden en dat burgers koeien in de wei willen zien. Maar dit
- [HIP](https://irenevanderaart.nl/2016/02/28/hip/) - Sinds ik met Boer verkeer, opereer ik nog maar weinig vanuit mijn Amsterdamse woning. Veel van de hippigheden in onze hoofdstad ontgaan me tegenwoordig. Deze week had ik ineens verschillende afspraken in horecagelegenheden, alle drie in Amsterdam –Noord. Toen ik ging studeren in Amsterdam wilde je niet dood aangetroffen worden in Noord. Ik noemde dat
- [WEIDEGANG](https://irenevanderaart.nl/2016/03/11/weidegang/) - Het is u vast niet ontgaan dat sinds gisteren de eerste koeien in de wei lopen. Trots vertelt een vertegenwoordiger van het praktijkleercentrum in Dronten dat het goed is voor leerlingen om kennis te maken met weidegang. Daar heeft hij een punt want in Flevoland staan relatief veel koeien op stal. Weidegang is een hot
- [EEN HISTORISCHE WEEK](https://irenevanderaart.nl/2016/03/25/een-historische-week/) - Het was een heftige nieuwsweek, met aanslagen in Brussel, de dood van Cruijff en het historische bezoek van Obama aan Cuba. En de week is nog niet voorbij: vanavond treden de Rolling Stones voor het eerst op voor honderdduizenden Cubanen in Havana. Na de mislukte Varkensbaai-invasie in 1961, toen Amerikanen de macht probeerden over te
- [HET IS DE NATUUR](https://irenevanderaart.nl/2016/04/09/het-is-de-natuur/) - Toen ik Boer leerde kennen moest ik het hard spelen: katten in huis of ík eruit. “Ze mogen in de gang komen, verder nergens,’’ riep Boer. De katten rukten steeds verder op. “Onder geen voorwaarde katten in de keuken of op de bank,” probeerde hij het nog een paar keer tevergeefs. Prinsheerlijk liggen de beestjes
- [HOEFJESDAG](https://irenevanderaart.nl/2016/04/23/hoefjesdag-2/) - Dolblij renden de koeien op hoefjesdag de wei in. Dit jaar krijgen melkveehouders een premie van 700 euro als de melkkoeien voor 15 april buiten liepen. Ook geven zuivelondernemingen veehouders een toeslag op de melkprijs als hun koeien buiten zijn. Het CBS berekende dat in 2015 bij 78,3 procent van de melkveebedrijven weidegang plaatsvindt. Zuivelorganisaties
- [BEVRIJDINGSDAG](https://irenevanderaart.nl/2016/05/06/bevrijdingsdag/) - Veel melkveehouders keken uit naar de dag dat het melkquotum werd afgeschaft: 1 april 2015 werd zelfs ‘Bevrijdingsdag’ genoemd. Nu konden boeren eindelijk zoveel melk produceren als ze wilden. Boeren in heel Europa schaften extra koeien aan en investeerden honderden miljoenen om uit te breiden. Een jaar na ‘Bevrijdingsdag’ is de droom in duigen gevallen.
- [WAT HEEFT UW POES?](https://irenevanderaart.nl/2016/05/20/wat-heeft-uw-poes/) - Toen Boers herdershond uit haar lijden werd verlost, kreeg ik voor het eerst te maken met de huisdierenarts. Hij gaf de hond een spuitje, stapte uit piëteit achteruit, boog zijn hoofd en liet ons afscheid nemen. Hij gaf ons een hand: ’’Sterkte ermee.’’ Een dag later kregen we een kaartje met hondenpootjes: “Gecondoleerd met het
- [VOL SPEED VOORUIT](https://irenevanderaart.nl/2016/06/10/bonnensauna-2/) - Het was afgelopen week volop in het nieuws: accu’s van e-bikes gaan niet lang mee en een nieuwe kost snel een paar honderd euro. Ik voelde me bekocht. Betalen om te fietsen: ik zou ervoor betaald moeten worden. Fietsen is voor mij altijd een straf geweest. Ik associeer het met naar school moeten, door de
- [BONNENSAUNA](https://irenevanderaart.nl/2016/06/24/bonnensauna/) - Dankzij bonnen van deze krant konden Boer en ik voor €4,95 een dagje naar een prachtige wellnessresort op de Veluwe. We waren niet de enigen; het was bomvol in de bonnensauna. In een stilteruimte dobberden vier Brabantse dames vol tattoos. (excuses voor het etnisch profileren én discrimineren op uiterlijk.) Eén van hen zat in de
- [LANG LEVE TROEP](https://irenevanderaart.nl/2016/07/14/lang-leve-troep/) - Op de vraag ‘’Wat wil je later worden Irene” schijn ik als kind te hebben geantwoord: “Jezus, of iemand die niet hoeft schoon te maken.” Ik heb het in Amsterdam redelijk voor elkaar: ik woon zo klein dat er weinig schoon te maken valt. Het balkon is één vierkante meter zonder gras. Dat kan ik
- [HALLELUJA, PRAISE THE LORD](https://irenevanderaart.nl/2016/07/28/halleluja-praise-the-lord/) - De Zwarte Cross is weer voorbij met dit jaar als onbetwist hoogtepunt: de gospelkerk. Voor de deur stond een bord: voor het zingen de kerk uit. Daar heb ik me niet aan gehouden.Ik heb dagenlang meegezongen, geklapt en gedanst. De koorleden gingen uit hun dak en er zaten zelfs een paar swingende blanken tussen! Gelukkig
- [BOER ZONDER BIER](https://irenevanderaart.nl/2016/08/11/boer-zonder-bier/) - Dankzij een late diagnose, een afwachtend behandelbeleid in combinatie met lange wachtlijsten en vakantie in de zorg is, wacht Boer al geruime tijd op een herniaoperatie. Toen hij, na lang zaniken van mijn kant, aandrong op een MRI en hij eindelijk naar een neuroloog mocht, was de zaak snel bekeken. Een operatie werd gepland en
- [VOLKSFEESTEN](https://irenevanderaart.nl/2016/08/25/volksfeesten/) - Ik heb dit jaar weinig meegekregen van de Varsseveldse kermis omdat ik moest optreden op het volksfeest in Corle. Ik ga de laatste jaren van volksfeest naar volksfeest; dit jaar zijn de buurtschappen van Winterswijk aan de beurt. In september begon ik in Miste, waar een delegatie uit Ratum kwam kijken, daar was een afvaardiging
- [MANTELZORG](https://irenevanderaart.nl/2016/09/24/mantelzorg/) - Boer is na een hernia-operatie eindelijk van zijn gruwelijkste pijn verlost: het revalideren kan beginnen. Het is de eerste keer dat hij thuis is en niet opstaat om te melken. Afgezien van vakanties en een feestje, melkt Boer sinds 1981 zeven dagen in de week. De bedrijfsverzorger houdt de boerderij de komende zes weken draaiende.
- [ELK VOORDEEL HEEFT ZIJN NADEEL](https://irenevanderaart.nl/2016/10/07/elk-voordeel-heeft-zijn-nadeel/) - Mijn zus heeft vier kinderen en een baan als verpleegkundige. Als ze naar haar werk gaat zegt ze steevast: “Zo, moeder gaat uitrusten op haar werk.’’ Dat begreep ik nooit aangezien ze een drukke baan heeft waarin ze van de ene probeembevalling naar de andere rent. Inmiddels snap ik wat ze bedoelt. Sinds Boer is
- [ROEKELOOS OPTIMISME](https://irenevanderaart.nl/2016/10/21/roekeloos-optimisme/) - Er is paniek in zuivelland, nog meer dan anders. Brussel heeft het verzoek om fosfaatrechten voor Nederlandse boeren afgewezen. We hebben al jaren een uitzonderingspositie binnen de EU; onze boeren mogen meer mest uitrijden dan andere lidstaten. Sinds de afschaffing van het melkquotum in 2015 zijn we ver boven dit mestplafond gaan produceren. Als de
- [SENIORENWANDELING](https://irenevanderaart.nl/2016/11/04/seniorenwandeling/) - Boer is nog steeds druk met revalideren na zijn herniaoperatie. Wandelen is uitgebreid met oefeningen onder begeleiding van een fysiotherapeut. Na zes weken mogen ‘patiënten’ lichte werkzaamheden oppikken. Aangezien boerentaken niet licht zijn, blijft Boer voorlopig grotendeels afhankelijk van de bedrijfsverzorging. Wat financieel een dompertje op de feestvreugde is. Om de moed erin te houden,
- [KOEIENSCHEREN](https://irenevanderaart.nl/2016/11/28/koeienscheren/) - In de achtste week na zijn hernia-operatie pakte Boer het melken weer op. Voor de fysiek zwaardere klussen is hij nog steeds afhankelijk van de bedrijfsverzorger en naobers. Tussen het werken door ligt hij op bed, maakt wandelingen en doet oefeningen met de fysiotherapeut. Het gaat goed, maar hij is nog niet de oude. Koeienscheren
- [OP REIS MET FIDEL](https://irenevanderaart.nl/2016/12/03/op-reis-met-fidel/) - De urn met de as van Fidel Castro begon woensdag in Havana aan een reis naar het 900 kilometer verderop gelegen Santiago de Cuba. Daar wordt Castro zondag bijgezet. Castro maakte in 1959 dezelfde triomftocht, maar dan omgekeerd, nadat hij dictator Batista versloeg. Langs de weg staan huilende Cubanen met vlaggen naar hun held te zwaaien.
- [KALVERENTAXI](https://irenevanderaart.nl/2016/12/17/kalverentaxi/) - Boer was net weer een week aan het werk na zijn operatie, toen hij me vertelde dat hij een kalf had opgetild. Het advies van de arts was dat hij kon beginnen met lichte werkzaamheden en voor de zwaardere klussen hulp moest vragen. Er volgde een echtelijke woordenwisseling die ik kort zal samenvatten: Ik: EIGENWIJS
- [HET AFZIEN VAN](https://irenevanderaart.nl/2016/12/31/het-afzien-van/) - Buiten is het mistig; ik zie geen hand voor ogen. Het vat voor mij het afgelopen jaar goed samen. Ik zou graag hoopvolle en inspirerende woorden schrijven, maar ik kan ze door de mist niet vinden. Op mondiaal vlak heeft de mensheid zich van haar wreedste kant laten zien met aanslagen en andere gruwelijkheden. In
- [WANDELDRANG](https://irenevanderaart.nl/2017/01/14/wandeldrang/) - Ik maak elke dag een wandeling van minimaal een half uur. Ik ben heel dwangmatig in mijn drang naar daglicht en beweging: het is een dieet waar ik me aan houd. Niet dat ik er een hekel aan heb, maar het komt vaak niet uit, vanwege het weer, tijdgebrek of omdat ik moe ben en
- [BIZAR TOEVAL](https://irenevanderaart.nl/2017/01/28/bizar-toeval/) - Dit scenario was niet bij me opgekomen: tijdens mijn mantelzorgdag overleed vriend Camiel, tien uur later kameraad René. Zelfde Bouwjaar, zelfde rotziekte en beide herdenkingsdiensten zijn op zondag. Ik spreek bij Camiel en gedenk René op deze plek. Toen Boer nog een boertje was, moest er flink ingenomen worden. In de Radstake kon de dorst
- [WAAR IS DE MOL](https://irenevanderaart.nl/2017/02/10/waar-is-de-mol/) - Het is een allemaal- net- niet winter. Ik hoorde op de radio een weerman zeggen dat het een tragi-komische winter is. Ik ervaar de winter niet per se als komisch maar je wordt wel steeds op het verkeerde been gezet. Ik zit zelf niet op kou te wachten maar als het dan toch moet, doe
- [STOPPEN OF DOORGAAN](https://irenevanderaart.nl/2017/02/25/stoppen-of-doorgaan/) - Op de dag dat boeren zich konden inschrijven voor een stoppersregeling, meldden zich 498 melkveehouders. Veel meer dan verwacht en daarom is de inschrijving dezelfde dag alweer gesloten. Het doel van de regeling is om het aantal melkkoeien in Nederland drastisch te verminderen en zo de uitstoot van fosfaat terug te dringen.Via een loting wordt
- [VERKIEZINGSTIJD](https://irenevanderaart.nl/2017/03/11/verkiezingstijd/) - Ik moest onlangs optreden op mijn oude middelbare school, in opdracht van de Katholieke Ouderenbond. Na afloop meldde ik me bij de directie van de school en vroeg of er nog docenten waren die in mijn tijd lesgaven. De mij onbekende rector bracht me naar Hillebrand de Lange (roepnaam Billy) docent geschiedenis. Toen ik het
- [OP STAGE BIJ BOER](https://irenevanderaart.nl/2017/03/25/op-stage-bij-boer/) - Sinds januari roept Boer: “Dit is een mooi karweitje voor als de kinderen komen.’’ ‘’De kinderen’’ zijn VWO-leerlingen die maatschappelijke stage moeten lopen. Al een paar jaar helpen ze ons het leven op de rit te krijgen. Ze komen precies op het goede moment om de boerderij lenteklaar te maken. Groot was Boers teleurstelling toen
- [HOEFJESDAG](https://irenevanderaart.nl/2017/04/08/hoefjesdag/) - Vandaag is het hoefjesdag op de boerderij. Om 13 uur doen we de staldeuren open en springen de koeien naar buiten. “Waarom mogen jullie koeien niet naar buiten?” is steevast de vraag nadat mensen op het nieuws hebben gezien dat andere koeien allang buiten zijn. “Dat zijn publiciteitskoeien,'' legt Boer uit. De eerste weidegang van
- [VIA VIA](https://irenevanderaart.nl/2017/04/22/via-via/) - Sinds ik in de Achterhoek verkeer en voor deze krant schrijf, heb ik het via-viacircuit leren kennen. Ik word regelmatig gebeld of ik ergens wil komen optreden en van het een komt het ander. Ik heb mijn cabaretprogramma ‘De Boer op’ minstens 100 keer gespeeld. Sinds ik voor het blad Naober schrijf, ben ik aan
- [TREINFREAK](https://irenevanderaart.nl/2017/05/06/treinfreak/) - Toen ik mijn schoonvader voor het eerst ontmoette zei hij: “ Stopte de trein in Driebergen-Zeist en was het een buffel of een koploper? Hij keek uren achter elkaar naar treinen en spoorwegtrajecten op Bahntv. Boer heeft dezelfde fascinatie:hij en zijn vader maakten regelmatig ritjes in stoomtreinen. Toen de melkprijs vorig jaar zo laag was,
- [DIE GOEDE OUDE CRISIS](https://irenevanderaart.nl/2017/05/20/die-goede-oude-crisis/) - Het gaat goed met de economie. De werkloosheid blijft maar dalen. Dat is goed nieuws, maar voor mijn dagelijks leven is het een drama. Ik sta vaker in de file dan ooit. Van het vele reizen maakte ik vroeger een uitje. Dan ging ik eerder weg om de Waag in Gouda te bekijken of te
- [MEDICINALE WIET](https://irenevanderaart.nl/2017/06/03/medicinale-wiet/) - In deze krant stond vorige week dat er een rechtszaak loopt tegen een man die van vijf wietplanten in zijn tuin medicinale wietolie wilde maken voor zieke vrienden. Er hangt hem een taak-en celstraf boven het hoofd. Een aantal politiek partijen wil het kweken van vijf planten voor medicinaal gebruik legaliseren, wat een goed plan
- [BULGARIJE](https://irenevanderaart.nl/2017/06/17/bulgarije/) - Ik was onlangs als reisbegeleider naar Bulgarije met een groep agrariërs. Als boeren op reis gaan willen ze naar het platteland om te kijken wat andere boeren doen. We bezoeken boer Katrandshieva, een joviale kerel met een bulderende stem die op Chroetsjov lijkt. Je moet hem niet boos maken, want dan slaat hij met een
- [DE EERSTE SNEE](https://irenevanderaart.nl/2018/05/09/de-eerste-snee/) - De eerste snee gras zit in de kuil, al ging het niet vanzelf. Je hebt jaren dat het makkelijker gaat. Het weer is dan langere periodes stabiel. Andere jaren is het weer zeer onvoorspelbaar. Op Hemelvaartsdag 2013 wandelden Boer en ik in Winterswijk, toen hij onrustig werd. Hij staarde naar de lucht boven Westendorp, naar
- [DE RUSSISCHE BEER](https://irenevanderaart.nl/2018/02/23/de-russische-beer-2/) - Het nieuwsbericht dat ik woensdag op de radio hoorde, klonk angstaanjagend: “De Russische beer komt los. Hij zit nog in een kooi, maar hij rammelt aan de deur. In het weekeinde wordt hij op transport gezet en kan de beer ons land bereiken.” “Oh nee,’’ dacht ik paniekerig, “dus toch!” Ik was als jongeling erg
- [GENIET ERVAN](https://irenevanderaart.nl/2018/04/20/geniet-ervan/) - Ik maak voor een tijdschrift een beeldcolumn over genieten. Je moet tegenwoordig overal van genieten. Ik word er zenuwachtig van. Plantjes gekocht: ‘Geniet ervan.’ Bij de kapper geweest: ‘Geniet ervan.’ Ik vroeg bekenden om een gepensioneerd echtpaar te spelen dat niets anders doet dan genieten. Het loopt in mijn beeldcolumn slecht af. Ik had voor
- [The Farmer District](https://irenevanderaart.nl/2018/01/12/the-farmer-district/) - De gemeente Oost-Gelre gaat een stedenband aan met Amsterdam. Het was de wens van burgemeester van der Laan om iets terug te doen voor gebieden en steden die hielpen toen Amsterdam het financieel moeilijk had. ‘Payback time’ noemde van der Laan dat. Krimpgebieden moeten toeristen gaan aantrekken. Zo komt er bijvoorbeeld een wandelpad van Amsterdam
- [OP DE KOEIE AFLOOP](https://irenevanderaart.nl/2018/01/26/op-de-koeie-afloop/) - Boer en ik maken elk jaar een reis in de winter. Voor we wegkunnen is er altijd blinde paniek. Twee ZZP’ers op een kussen, daar komt (bijna) geen vakantie tussen. Ik heb, vanwege een druk najaar, veel klusjes laten liggen. Die zou ik wel even doen voor we op reis gingen. Inmiddels ben ik dag
- [SUPERMARKT](https://irenevanderaart.nl/2018/04/06/supermarkt/) - We gaan zelden naar de supermarkt in Varsseveld, terwijl het voor ons de meest logische plek is. Boer moppert dat het te lang duurt omdat hij bekenden tegenkomt. Het is niet dat hij mensenschuw is, maar hij wil binnen vijf minuten thuis zijn. Als hij een nieuwe bloes moet (moet ja, niet wil) loopt hij
- [DE KAAS HUILT](https://irenevanderaart.nl/2018/03/23/de-kaas-huilt/) - Sinds ik met Boer verkeer, treed ik regelmatig op tijdens evenementen in de agrarische sector. Deze opmars begon in de Achterhoek, maar ik ben aan het oprukken naar het Westen. Meestal vragen ze Yvon Jaspers en als zij (financieel) niet kan mag ik. Zo presenteerde ik onlangs de Cum Laude Kaasawards in Bodegraven, het hart
- [VROUWENDAG](https://irenevanderaart.nl/2018/03/09/vrouwendag/) - Overal in het land waren er gisteren activiteiten vanwege Internationale vrouwendag. Ik leidde een paneldiscussie in Keijenborg. De belangrijkste vraag was: is Vrouwendag nog nodig? Dat er landen zijn waar vrouwen het slecht hebben is duidelijk. Maar in Nederland is de emancipatie toch af? Uiteraard is er vooruitgang geboekt: mijn moeder is er een voorbeeld
- [NATUURKRACHTEN](https://irenevanderaart.nl/2018/02/09/natuurkrachten/) - In mijn vorige column schreef ik dat er altijd iets mis gaat als we op reis zijn. Dat moet je natuurlijk niet opschrijven, want dat is vragen om problemen. Deze keer raasde er een storm door het land in onze afwezigheid. Dankzij de moderne communicatiemiddelen raken we in het buitenland nooit los van de Achterhoek.
- [VROLIJK KERSTFEEST](https://irenevanderaart.nl/2017/12/29/vrolijkkerstfeest/) - We zijn de kerstdagen goed doorgekomen. Op Eerste Kerstdag aten we in een restaurant met een afvaardiging van Boers familie. Een aanrader, want niemand heeft kook-of troepstress. De andere kerstdag brachten we genoeglijk door bij mijn familie in Haarlem. Er was een tijd dat de kerstdagen voelden als een survivaltocht. Mijn ex en ik hadden
- [NAOBERSCHAP](https://irenevanderaart.nl/2017/12/15/naoberschap/) - De sneeuwval zorgde voor veel overlast, ook op de boerderij. Als FrieslandCampina de melk komt ophalen moet het erf sneeuw-en glibbervrij zijn anders begint de chauffeur er niet aan. Ijverig begon Boer sneeuw te schuiven met trekker en kuilvoersnijder. Onze buurman zag Boer het erf op en- neer rijden, sprong op zijn trekker met sneeuwschuiver
- [Zomerdrukte](https://irenevanderaart.nl/2018/01/31/zomerdrukte/) - In de winter vergeet ik wel eens dat ik een boer als partner heb. Het komt voor dat ik weken niet in de stal kom. Af en toe assisteer ik bij een bevalling of houd ik de staart van een koe vast om te voorkomen dat Boer wordt geslagen tijdens het klauw bekappen. Dat is
- [Kerkuilen](https://irenevanderaart.nl/2018/01/31/kerkuilen/) - In 1989 plaatsten vrijwilligers van de kerkuilenwerkgroep een nestkast in een hoge kapschuur op het erf. Ontwikkelingen op het platteland, zoals verkavelingen, intensief graslandgebruik en muizenbestrijding, maakten het leven voor kerkuilen moeilijk. Na een paar strenge winters waren er in 1980 nog maar 100 paar kerkuilen. Door het plaatsen van nestkasten is de populatie enorm
- [Stadse en naoberhulp](https://irenevanderaart.nl/2018/01/31/naoberhulp/) - Boer is eindelijk geopereerd aan zijn hernia. Ik heb zelden iemand zo opgelucht gezien als hij, toen hij bijkwam uit de narcose: “Ik ben van die gruwelijke zenuwpijn verlost!” Na de operatie in september begon hij braaf aan zijn revalidatie: elke dag een stukje langer lopen en zitten. Zuster Irene draafde af en aan met
- [Lichtje scheppen](https://irenevanderaart.nl/2018/01/31/lichtjescheppen/) - Elke dag minimaal een half uur wandelen. Dat is een voornemen van jaren geleden, waar ik me zo strikt mogelijk aan houd. Ik ben behoorlijk dwangmatig in mijn drang naar daglicht en beweging. Het is een dieet waar ik baat bij heb. Ik heb er ook geen hekel aan, maar het komt vaak niet uit.
- [Waar ben je?](https://irenevanderaart.nl/2017/07/29/waarbenje/) - Op de Zwarte Cross lieten de moderne communicatiemiddelen zich van hun kwetsbare kant zien. We spraken met vrienden af om elkaar ergens te ontmoeten. Met mobiele telefoons hoef je geen plannen te maken; je leest in de appgroep wel wie waar uithangt. Het eindigde in een groot misverstand: Ik had geen Wi-Fi,” “Ik heb je
- [Mijn naam is Sara](https://irenevanderaart.nl/2017/08/12/mijnnaamissara/) - Ik zat er niet op te wachten om vijftig te worden. En al helemaal niet op een pop met een tandeloos masker. Ik heb een hekel aan verval. Een vriendin stuurde vlak voor D-day een artikel uit een damesblad: Vijftig is het nieuwe dertig, met foto’s van blije vijftigjarige vrouwen. Het zal allemaal best maar
- [Hondsdagen](https://irenevanderaart.nl/2017/08/26/hondsdagen/) - Vorige week stond de Varsseveldse kermis op het menu. Boer wilde zaterdag een stevige bodem leggen, voor we op stap gingen. Hij haalde wat overgebleven andijviestamppot met blauwe kaas uit de kelder. Hij eet altijd restjes en dingen die over de datum zijn, want oma zei: ”Je moet zuinig zijn op voedsel.’’ Ik begin er
- [De kus van de wolf](https://irenevanderaart.nl/2017/09/09/kusvandewolf/) - Ik bevind me bij mijn broer en schoonzus in hun huis in Umbrië op het Italiaanse platteland. Van New York naar het platteland : het is nogal een overgang. Daarbij vergeleken is mijn overstap van Amsterdam naar Westendorp maar een kleintje. In zijn vorige leven was mijn broer ondernemer; hij hield zich bezig met klanten,
- [Aspergetijd](https://irenevanderaart.nl/2018/01/30/aspergetijd/) - In mijn jeugd gingen we een paar keer per jaar naar mijn Brabantse opa en oma in Bergen op Zoom. Mijn moeder kiende het zo uit dat we in ieder geval één keer in de aspergetijd gingen; dan kregen we asperges mee die oma in een natte theedoek wikkelde. Mijn ouders zaten de hele terugreis
- [Beter een goede buur...](https://irenevanderaart.nl/2018/01/30/buur/) - Van het beroemde naoberschap had ik nog nooit gehoord, voor ik in de Achterhoek terecht kwam. We kennen sinds 2006 wel Burendag, een initiatief van Douwe Egberts en het Oranje Fonds dat op de vierde zaterdag in september wordt georganiseerd om het contact tussen buren te bevorderen. Ik ken mensen in Amsterdam die met hun
- [Droogte](https://irenevanderaart.nl/2018/01/30/droogte/) - Wij Nederlanders hebben het vaak over het weer. Het is een makkelijk onderwerp om een praatje over te maken. Boer ziet er diepzinnigere redenen voor: omdat wij in een deltagebied wonen, hebben we altijd moeten strijden tegen de elementen. De weerbelangen zijn vaak totaal tegenstrijdig. We leven van evenement naar festival en dan willen we
- [Sara](https://irenevanderaart.nl/2018/01/30/sara/) - Ik zat er niet op te wachten om vijftig te worden. Als puber dacht ik: “Dat doe je toch niet, vijftig worden? Met die rimpels. Waarom kies je daarvoor?” Ik heb een hekel aan verval. Dat zit in de familie. Mijn ouders vluchtten het land uit, toen ze vijftig werden en mijn broer lag in
- [Badpakkendag](https://irenevanderaart.nl/2017/09/23/badpakkendag/) - Een saunaliefhebber op zoek naar rust heeft het moeilijk; mensen hebben geld en tijd genoeg om sauna’s te bezoeken. Voor mensen zonder geld zijn de bonnensauna’s uitgevonden. Ik zoek zorgvuldig uit welke sauna er géén actie heeft. Na een dag in een overvolle sauna tussen de vriendinnengroepen kom ik overspannen thuis. De stiltebordjes werken niet:
- [Calamiteiten](https://irenevanderaart.nl/2017/10/07/calamiteiten/) - Het is een wonder dat dit stukje af is. IJverig begon ik donderdag te typen, tot er een naober op het erf stond: “Jullie jongvee op het bosperceel is uitgebroken”. Uiteraard was Boer net in Duitsland en zou pas uren later terugkomen. Als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel. Ik sprong
- [Pietje](https://irenevanderaart.nl/2017/10/21/pietje/) - Na vijftien jaar verkering met Boer dacht ik alles meegemaakt te hebben. Tot we woensdag stier Pietje moesten ophalen. Pietje werd vorig jaar een maand te vroeg geboren; snotterig bracht hij zijn eerste weken door. Boer dacht dat hij het niet zou halen. Normaal gesproken worden Stiertjes na veertien dagen verkocht voor de vleesproductie, maar niemand wilde
- [Zomertijd](https://irenevanderaart.nl/2017/11/22/zomertijd/) - Binnenkort stemt het Europees Parlement over het afschaffen van de zomertijd. Volgens wetenschappers wordt het bioritme van de mens op de proef gesteld en het slaapritme verstoord. Ook komen er meer hartinfarcten voor na het gedraai aan de klok. De energiebesparende effecten van de zomertijd worden betwijfeld. Als insomniapatiënt ben ik lang van slag door

## Pagina's

- [Welkom](https://irenevanderaart.nl/) - IRENE VAN DER AART Levensliedjes Eind 2025 kwam er een EP uit met liedjes geschreven door Irene van der Aart en Dennis Weelink. Het artwork is verzorgd door fotograaf Ingrid Sweers Vrijheid Vrijheid lijkt zo vanzelfsprekend, we nemen haar vaak voor lief.​ Irene van der Aart en toetsenist/arrangeur Dennis Weelink schreven de “Ode aan
- [Agenda](https://irenevanderaart.nl/agenda/)
- [Cabaret op Maat](https://irenevanderaart.nl/cabaret/cabaret-op-maat/) - Irene van der Aart verzorgt muzikale cabaret op maat en improvisatiecabaret voorstellingen voor organisaties en bedrijven.
- [Schrijven](https://irenevanderaart.nl/schrijven/) - Irene schrijft columns voor de Gelderlander en schreef jaren columns voor de Naober. Ze publiceerde haar boek De Boer Op bij Uitgeverij Atlas Contact.
- [Cabaret op Maat voorstelling](https://irenevanderaart.nl/organisaties/cabaret-op-maat/) - Irene van der Aart verzorgt cabaret op maat voorstellingen voor organisaties. Deze voorstellingen zitten vol humor, muziek en inhoud vanuit de opdrachtgever.
- [Cabaret](https://irenevanderaart.nl/cabaret/) - Na jarenlange samenwerking met Paulien Cornelisse in Duo Rots, speelt Irene nu 2 soloprogramma's: Aanmodderen & De Boer Op. Ook speelt ze cabaret op maat.
- [Contact](https://irenevanderaart.nl/contact/) - Contactpagina en Privacybeleidpagina van Irene van der Aart, actrice, cabaretiere, auteur, zangeres.
- [De Boer Op](https://irenevanderaart.nl/cabaret/de-boer-op/) - Cabaretvoorstelling 'De Boer Op' gaat over verschillen tussen leven in de stad en op de boerderij. Over tradities, koeienvangen en het echte leven met een boer.
- [Organisaties](https://irenevanderaart.nl/organisaties/) - Irene van der Aart speelt in bedrijven en organisaties cabaret op maat voorstellingen, musical op maat voorstellingen, zingt liedjes op maat en presenteert.
- [Kindervoorstelling Lezen is leuk](https://irenevanderaart.nl/jeugd/lezen-is-leuk/) - LEZEN IS LEUK is een interactieve kindervoorstelling waarin Nina verdwijnt in de wereld van een boek. Geschikt voor bibliotheek en school. Leesbevordering.
- [KERSTVOORSTELLING](https://irenevanderaart.nl/jeugd/kerstvoorstelling/) - Dé kerstvoorstelling vol humor, improvisatie, muziek en avontuur gespeeld door Irene van der Aart en Hannah Borst op scholen en in bibliotheken .
- [Hip Hop History](https://irenevanderaart.nl/jeugd/hip-hop-history/) - Hip Hop History: een muzikale kostuum komedie over een reis door de geschiedenis. Geschikt voor scholen (6-12) en bibliotheken. Interactief, humor én educatief.
- [MONSTERMANIEREN & GRIEZELGEWOONTES](https://irenevanderaart.nl/jeugd/monstermanieren-en-griezelgewoontes/) - In de kindervoorstelling Monstermanieren en Griezelgewoontes hoort Madeleine er niet bij. Ze netjes en houdt van blokfluiten. En dat kan niet als monster.
- [Voorleeswedstrijden](https://irenevanderaart.nl/jeugd/voorleeswedstrijden/) - Irene van der Aart presenteert al jaren regionale en provinciale voorleeswedstrijden. Naast presenteren verzorgt zij een act tijdens het juryberaad.
- [HALLO WERELD](https://irenevanderaart.nl/jeugd/hallo-wereld/) - In de interactieve kindervoorstelling HALLO WERELD gaan we met Opa Piet op wereldreis in zijn geheugen. Want Opa Piet was jaren kapitein en zag de hele wereld.
- [OPA GEZOCHT](https://irenevanderaart.nl/jeugd/opa-gezocht/) - Weduwe Oma Gerda gaat op zoek naar een nieuwe opa. Gelukkig wil haar kleindochter Nina haar maar al te graag helpen. Interactief, humoristisch en muzikaal.
- [TAARTJES ETEN IS OOK BEWEGEN](https://irenevanderaart.nl/jeugd/taartjes-eten-is-ook-bewegen/) - In de kindervoorstelling 'Taartjes eten is ook bewegen' probeert Nina haar oma gezond te krijgen: meer bewegen en gezond eten. Maar oma eet liever taartjes.
- [1,2,3, SURPRISE!](https://irenevanderaart.nl/jeugd/1-2-3-surprise/) - Wanneer Opa Piet 100 wordt komt er niemand op zijn verjaardag. Wat Opa Piet niet weet is dat zijn kleindochter een verrassingsfeest in petto heeft.
- [Lied op Maat](https://irenevanderaart.nl/organisaties/lied-op-maat/) - Een lied op maat voor een vertrekkende medewerker, voor iemand die al 25 jaar in dienst is, voor een jubilerend bedrijf? Vraag Irene van der Aart om een lied!
- [Musical op Maat](https://irenevanderaart.nl/organisaties/musical-op-maat/) - Een Musical op maat is een interactieve musical die gaat over wat er in een organisatie speelt. Twee spelers plus pianist vatten op ludieke wijze de dag samen.
- [Presenteren](https://irenevanderaart.nl/organisaties/presenteren/) - Irene van der Aart is een veelzijdige presentator. Haar kracht tijdens het presenteren is haar gevoel voor humor, spontaniteit en improvisatievermogen.
- [Aanmodderen](https://irenevanderaart.nl/cabaret/aanmodderen/) - In cabaretvoorstelling Aanmodderen komt Irene van der Aart er voor uit een zwartkijker te zijn: haar glas is niet halfvol of halfleeg, er zat nooit wat in.
- [Bio](https://irenevanderaart.nl/bio/) - Irene is actrice, cabaretière, auteur, columnist, zangeres en presentatrice​. Ze studeerde aan de theaterschool in Antwerpen en werkte met Paulien Cornelisse.
- [Jeugd](https://irenevanderaart.nl/jeugd/) - Irene van der Aart speelt en maakt kindervoorstellingen bij ZieZus, eigenZinnig theater. De voorstellingen zijn interactief en muzikaal zitten vol humor.
- [PIET OP PAD](https://irenevanderaart.nl/jeugd/piet-op-pad/) - PIET OP PAD is een muzikale en interactieve sinterklaasvoorstelling voor scholen en bibliotheken.
- [Poepende Piraten](https://irenevanderaart.nl/jeugd/poepende-piraten/) - In Poepende Piraten gaat Vera bij haar tante logeren. Dat zorgt voor hilarische taferelen met pindakaas, brommers en piraten.

## Categorieën

- [Uncategorized](https://irenevanderaart.nl/category/uncategorized/)
- [gelderlander](https://irenevanderaart.nl/category/gelderlander/)
- [naober](https://irenevanderaart.nl/category/naober/)

## Tags

- [verkiezingen](https://irenevanderaart.nl/tag/verkiezingen/)
- [stemwijzer](https://irenevanderaart.nl/tag/stemwijzer/)
- [windmolens](https://irenevanderaart.nl/tag/windmolens/)
- [stier](https://irenevanderaart.nl/tag/stier/)
- [kermis](https://irenevanderaart.nl/tag/kermis/)
- [wolf](https://irenevanderaart.nl/tag/wolf/)
- [consuminderen](https://irenevanderaart.nl/tag/consuminderen/)