Telefoon : 06 - 27 06 35 94

Ik was onlangs als reisbegeleider naar Bulgarije met een groep agrariërs. Als boeren op reis gaan willen ze naar het platteland om te kijken wat andere boeren doen.

We bezoeken boer Katrandshieva, een joviale kerel met een bulderende stem die op Chroetsjov lijkt. Je moet hem niet boos maken, want dan slaat hij met een schoen op tafel vrees ik.

Hij bezit 4300 hectare grond, heeft 50 man personeel (tandeloze mannetjes) en dure machines. “Brussel is mijn beste vriend,” schatert hij.  In de bedrijfskantine hangen Sovjetsocialistische schilderijen van gespierde arbeiders die lachend het land bewerken en foto’s van Katrandshieva in het buitenland. “Kon u gewoon reizen in de communistische tijd?” vraag ik onnozel.

“Ik had als voorzitter van een Kolchoz wat privileges,” mompelt hij.

Onze Bulgaarse gids krijgt een wegtrekker. Later legt ze uit dat mensen zoals  Katrandshieva  hoog in de top van de communistische partij zaten. Alle grond werd in 1947 onteigend en boeren die niet meewerkten werden vermoord.

Na de omwenteling in 1989 kregen boeren (of hun kinderen) het land terug. Jongelui hadden geen idee wat ze met grond moesten. Ze kenden het boerenvak niet en ondernemingszin was eruit geslagen. De ex- partijbonzen kochten de grond goedkoop op en zijn nu de grootste kapitalisten.

Bij alle boeren horen we dezelfde klacht: er is geen geschikt personeel te vinden dat gevoel heeft voor grond en het boerenleven: “Goede Bulgaren werken bij jullie in de tuinbouw.”

In Nederland leren boeren het vak van hun ouders en tijdens een opleiding hoe je een bedrijf moet leiden. Het zijn arbeiders en managers tegelijk die elke dag werken voor weinig geld. Dat houden ze vol omdat ze het voor zichzelf doen en niet voor een baas.

Wellicht kan boer Katrandshieva zijn personeel meer betalen dan 240 euro per maand? Dan komt de motivatie vanzelf.

gelderlander

FF LEKKER

    Ik lag bij de fysiotherapeut met een knoop in mijn lijf. Iets met filestress en opgetrokken schouders. Toen

lees verder
gelderlander

SURINAME

Dinsdag landde ons vliegtuig uit tropisch Suriname in de sneeuw op Schiphol. We wisten beschamend weinig van dit prachtige land

lees verder
gelderlander

Internationaal

    Op de boerindag van de Coöperatie Rundvee Verbetering in België, ontmoette ik vorig jaar boerin Ann. Ze vroeg

lees verder
gelderlander

Nat uiteinde

  Ik kan me niet herinneren dat boeren zoveel in het nieuws waren als dit jaar. De droogte komt voor

lees verder