Zondag nam ik Boer voor zijn 65e verjaardag mee naar Willem van Oranje, de musical in Delft. Net als bij de indrukwekkende theaterproductie Soldaat van Oranje zaten we in een draaiende tribune die langs wisselende locaties beweegt. De combinatie tussen film en theater levert indrukwekkende beelden op. Met als visuele hoogtepunten: de vormgeving, kostuums, de grootse projecties van landkaarten en soldaten die ten strijde trekken in veldslagen en het toneel dat onder water wordt gezet tijdens het Leids Ontzet. Willem van Oranje gaat over onderhandelingen, veldslagen, politieke macht en het ontstaan van ons land. We zien vele afslachtingen van protestanten tijdens de Spaanse (Katholieke) inquisitie, die uiteindelijk uitmondt in de Tachtigjarige Oorlog. Kortom: een snelcursus vaderlandse geschiedenis in 4D. Verplichte kost voor alle NederlandersIn 1564 houdt Willem, leider van de Nederlandse opstand tegen Spanje, zijn beroemde toespraak, waarin hij pleitte voor gewetensvrijheid van Nederlandse onderdanen: ‘Ik kan niet goedkeuren dat vorsten over het geweten van hun onderdanen willen heersen en hun de vrijheid van geloof en godsdienst ontnemen.’ De voorstelling eindigt na de moord op Willem van Oranje in 1584 (in opdracht van de Spaanse koning) door Balthasar Gerards in Delft.
De getuigenis, de kogel in de muur van het Prinsenhof, is nog steeds te zien. De vraag die Willem stelt op het toneel, na het vele bloedvergieten is: ‘Was dit het waard?’ Goede vraag. Ik ben persoonlijk blij dat ik niet gedwongen katholiek hoef te zijn. En dat ik de vrijheid had me uit te schrijven toen ik niet meer achter het instituut kerk stond. Ik vind Spaans een mooie taal maar om het onder dwang te spreken? Nee, dank u. Of ik zou durven vechten voor mijn vrijheid? Dat waag ik te betwijfelen.
