• Bericht gepubliceerd op:

Ik verzorgde met collega’s cabaret op maat aan het eind van een landelijke Agri-Inspiratiedag.

2026 is uitgeroepen tot International Year of the Woman Farmer, dus was er speciale aandacht voor de positie van vrouwen in de sector. Ik volgde inspiratiesessies, waaronder Rollen en dynamieken in een familiebedrijf. We legden vloerankers neer die een familiesysteem op een boerenerf representeerden, om te verbeelden wat jouw rol is, die van je partner, familie en het bedrijf. Het anker schoonfamilie werd vaak bovenaan de orde neergelegd. Vooral schoonvaders bleken een grote invloed te hebben, ook al had (meestal) een zoon het bedrijf overgenomen. Ze blijven vaak tot op hoge leeftijd meewerken.  Er kwam veel los. ‘Ik blijf van de koude kant.’  ‘Mijn schoonvader loopt voortdurend onze keuken in.’  ‘Ik rolde erin: mij werd niet gevraagd wat ik wilde.’ Familieystemen verander je niet zomaar. De tip ‘Maak dingen bespreekbaar’ is makkelijker gezegd dan gedaan. De bedrijfsopvolger voelt zich altijd schatplichtig aan zijn ouders.

Mijn gedachten dwaalden af naar 2003, toen ik op de boerderij kwam. Boer woonde met zijn vader. Na de dood van moeder veranderde de familiedynamiek totaal. De eerste maanden kwam er twee keer in de week een gezinshulp de mannen ondersteunen. Het werd snel duidelijk dat vader geen huishoudelijk taken op zich zou nemen. Boer runde de boerderij, regelde de boodschappen, zette koffie, kookte, ruimde af en deed de was.  Al was mijn schoonvader niet bemoeizuchtig: samenwonen met hem leek deze koude kant geen goed idee.  Ik runde mijn eigen huishouden en reisde heen en weer tussen Amsterdam en de Achterhoek. Door afstand te houden hebben we ons gered.

Tijdens de voorstelling vroeg ik: ‘Wat is je bijgebleven van deze dag?’ ‘Waar leg je je schoonvader neer,’ riep een dame.

Tsja. Waar leg je familie neer?